Tóm tắt: V.I. Lênin là lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới. Người đã để lại một câu nói bất hủ: "Học, học nữa, học mãi". Trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng, lời nhắn gửi ấy vẫn còn nguyên giá trị thời sự, trở thành ngọn đuốc soi đường cho biết bao thế hệ cán bộ, đảng viên và học viên lý luận chính trị ở Việt Nam. Học tập không chỉ là trách nhiệm, mà còn là đòi hỏi khách quan từ chính thực tiễn cách mạng, là yêu cầu bức thiết để trưởng thành và cống hiến.

Từ khóa: V.I Lênin, học viên, lý luận chính trị.

Đối với cách mạng Việt Nam, tư tưởng của V.I Lênin đã mở ra những chân trời mới, soi đường, chỉ lối cho nhân dân ta trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn vận dụng một cách sáng tạo những tư tưởng của V.I Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, tiến hành Cách mạng tháng Tám thành công, đánh thắng thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, thống nhất Tổ quốc, thực hiện nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Giữa những thăng trầm của lịch sử nhân loại, V.I Lênin - người chiến sĩ kiên cường của phong trào công nhân thế giới - đã để lại một chân lý giản dị mà sâu sắc: “Học, học nữa, học mãi”. Câu nói ấy như ngọn đuốc bất diệt, thắp sáng con đường chiếm lĩnh tri thức cho các thế hệ. Nó không chỉ là lời nhắc nhở, mà còn là một lời hiệu triệu, đánh thức trong mỗi con người khát vọng khám phá, khát vọng hoàn thiện bản thân để góp phần làm nên những đổi thay vĩ đại.

1. Ý nghĩa sâu sắc của câu nói “Học, học nữa, học mãi”

Học - hành trình bất tận của trí tuệ: Cuộc đời mỗi người là chuỗi hành trình nối dài bởi những nấc thang tri thức. Ở mỗi bậc thang, chúng ta lại nhận ra mình nhỏ bé biết bao trước biển lớn hiểu biết nhân loại. Học không phải chỉ để sở hữu kiến thức, mà còn là cách để chúng ta lắng nghe nhịp đập của thời đại, để trưởng thành trong tư duy và hành động. Và cũng chỉ có học, ta mới đủ sức chống chọi với những thử thách cam go mà cuộc sống đặt ra.

Học để làm chủ lý luận, soi sáng thực tiễn: Đối với người học lý luận chính trị, học tập không đơn thuần là tiếp thu lý thuyết, mà là nắm bắt những quy luật vận động của lịch sử, của xã hội, của cách mạng. Chỉ khi lý luận trở thành kim chỉ nam cho hành động, người cán bộ mới vững vàng trước mọi biến thiên, giữ trọn lòng kiên định với mục tiêu lý tưởng của Đảng.

Học để đổi mới, sáng tạo, hội nhập: Thế giới hôm nay chuyển mình từng ngày, từng giờ. Học tập không chỉ giúp ta thích ứng, mà còn là hành trang để mở rộng tầm nhìn, để chủ động bứt phá, vươn tới những đỉnh cao mới trong sự nghiệp và cuộc sống.

Việc học là một chặng đường đầy khó khăn và thử thách, khi nhận thức được tầm quan trọng của việc học tập mà không ngừng trau dồi, nâng cao kiến thức ở các lĩnh vực khác nhau, học tập không phải ngày một ngày hai, học là học suốt đời. Học ở đây được hiểu là công việc mà mỗi chúng ta phải làm mỗi ngày và có thể là suốt đời, là sự tìm hiểu, khám phá những điều mình chưa biết, là quá trình hoạt động tư duy trí tuệ, thúc giục con người bắt đầu học tập, tích lũy kiến thức và rèn luyện bản thân để tăng hiểu biết và tăng khả năng trình độ về mọi lĩnh vực. Học ở đây không chỉ học kiến thức trong trường lớp mà chúng ta còn phải học các kỹ năng, học ở ngoài đời, học cách làm người. “Học nữa, học mãi” ở đây có thể hiểu rằng, kiến thức xã hội ngày một đi lên chứ không có sự lùi lại, không ai đợi chờ bạn hay biết bạn lĩnh hội kiến thức đó xong chưa, vì thế không được thỏa mãn với những gì mình đã có, mà phải không ngừng trau dồi kiến thức, kiến thức bạn có được so với tri thức nhân loại thật nhỏ bé, chúng như hạt cát nhỏ giữa biển cả bao la, mỗi lần học tập cũng là một lần giúp các bạn nâng cao trình độ bản thân, thấy được bản thân vượt trội từng ngày khi tiếp thu kiến thức. Do đó, học tập luôn được khuyến khích, học nữa học mãi, học không phân biệt tuổi tác, thời gian, hoàn cảnh như nào, học mọi lúc mọi nơi, nhưng phải biết mình học gì, đặt ra mục tiêu cho bản thân trong việc học tập để có định hướng cụ thể và rõ ràng nhất trong việc học tập.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng cho rằng còn sống thì còn phải học, còn phải hoạt động cách mạng. Và chính cuộc đời của Người là tấm gương sáng ngời về tự học. Dù Người đã đi xa, song tấm gương học, học không biết mệt mỏi của Người thì vẫn còn sống mãi với muôn đời các thế hệ con cháu mai sau. Biểu tượng thế giới vì nhân quyền thế kỷ XX - Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela từng nói: “Giáo dục là vũ khí mạnh nhất mà người ta có thể sử dụng để thay đổi cả thế giới”. Bill Gates - Chủ tịch tập đoàn phần mềm khổng lồ Microsoft nói: “Nhà trường chỉ cho chúng ta chiếc chìa khóa tri thức, học trong cuộc sống là công việc cả đời”. Hay tục ngữ Việt Nam có câu: “Đi một ngày đàng học một sàng khôn”. Tất cả đều cho thấy rằng, mục đích của việc học tập là đổi mới con người, đổi mới xã hội, bởi kiến thức khoác lên cho dân tộc, cho thế giới một bộ áo văn minh, hiện đại mà mỗi chúng ta chính là người được hưởng thành quả ấy.

2. Thực trạng phát huy vai trò chủ động, tích cực của học viên trong học tập lý luận chính trị hiện nay

Từ sự nhận thức về vai trò, ý nghĩa to lớn của việc học và học tập suốt đời, liên hệ đến việc học tập lý luận chính trị của học viên. Đây là việc giúp cho người học có sự hiểu biết sâu sắc, nhận thức đúng đắn, toàn diện hơn về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Qua đó, học viên sẽ nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, đạo đức lối sống và có kỹ năng vận dụng kiến thức được học vào trong thực tiễn công tác của mình. Cần hướng đến cho học viên có tính chủ động, tích cực. Học viên có ý thức tự giác, tự chủ, kiên trì trong học tập, biến quá trình học của bản thân từ phương pháp học tập thụ động sang phương pháp chủ động, trong đó, chủ yếu thông qua việc xác định đúng đắn mục đích, động cơ trong học tập. Việc phát huy tính chủ động, tích cực của học viên trong học tập lý luận chính trị có vai trò quan trọng nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả học tập cũng như nâng cao chất lượng giảng dạy.

Thời gian qua vẫn còn một bộ phận học viên không xác định đúng động cơ, mục đích học tập dẫn đến thái độ học tập chưa đúng đắn, vẫn còn tình trạng học đối phó, học cho có bằng cấp để đủ điều kiện bổ nhiệm. Trong giờ học, còn có không ít học viên làm việc riêng, không chú ý nghe giảng. Một số học viên lười suy nghĩ, thụ động, ít tham gia phát biểu xây dựng bài. Đồng thời, thông qua các đợt thi hết phần học, một đều thấy rất rõ là một số học viên vẫn thụ động, lười tư duy trong quá trình làm bài nên dẫn đến kết quả thường không cao.

Xuất phát từ thực trạng trên, để nâng cao và phát huy hơn nữa tính tích cực học tập của học viên, tôi thiết nghĩ, trong thời gian tới cần lưu ý những vấn đề sau:

Đối với học viên: Xây dựng cho mình thái độ, động cơ đúng đắn, không ngừng phát huy cao độ ý thức, chủ động, sáng tạo và rèn luyện trong học tập lý luận chính trị. Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu, tác động trực tiếp đến quá trình học tập, rèn luyện của học viên, tác động trực tiếp đến kết quả học tập (không ai có thể học giỏi nếu không muốn học). Khi học viên xác định đúng mục đích của học tập lý luận chính trị là nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn để “làm việc, làm người, làm cán bộ”, khi đó học mới đủ quyết tâm để giải quyết các khó khăn, sắp xếp thời gian hợp lý cho việc học. Từ những điều kiện học tập mà Đảng và nhà nước đã tạo cho cán bộ, công chức thì cần phải kết hợp với sự phấn đấu, nỗ lực không ngừng của bản thân, vượt qua mọi khó khăn nhằm nâng cao trình độ năng lực và phẩm chất đạo đức thì mới mang lại hiệu quả thực sự trong việc học tập, mới trở thành người cán bộ vừa “hồng” vừa “chuyên”.

Đối với giảng viên : Chủ động, sáng tạo trong việc đổi mới, phương pháp giảng dạy, kích thích tư duy, chủ động gợi mở, truyền cảm hứng, động viên để học viên tích cực tham gia ý kiến trong quá trình học tập, nhất là các giờ thảo luận, làm việc nhóm. Định hướng cho học viên tiếp thu các kiến thức, kĩ năng và hướng dẫn để học viên biết vận dụng những kiến thức được học vào trong thực tiễn công tác của mình; có như vậy, học viên mới thấy được lợi ích, ý nghĩa của việc học lý luận chính trị, từ đó, học viên sẽ tích cực, chủ động hơn. Bên cạnh đó, giảng viên không ngừng học tập, rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng, phương pháp giảng dạy; thường xuyên cập nhật những kiến thức mới và trao dồi thực tiễn vận dụng vào quá trình giảng dạy của mình để chất lượng giảng dạy ngày càng đạt hiệu quả.

Tóm lại, quá trình dạy và học lý luận chính trị không chỉ đơn thuần là quá trình truyền tải kiến thức từ một phía mà nó là sự tương tác, trao đổi từ hai phía, trong đó, giảng viên đóng vai trò tổ chức hướng dẫn, định hướng, học viên đóng vai trò chủ thể và trung tâm của quá trình học tập. Cho nên, việc phát huy vai trò chủ thể của học viên trong học tập là hoạt động rất cần thiết và có ý nghĩa quan trọng.

Từ ánh sáng của câu nói "Học, học nữa, học mãi" của V.I Lênin, chúng ta hiểu rằng học tập không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là nhu cầu tự thân, là con đường duy nhất để trưởng thành về trí tuệ và bản lĩnh. Đối với học viên lý luận chính trị, việc học tập chủ động, tích cực, sáng tạo càng mang ý nghĩa sống còn, bởi đó là nền tảng để mỗi cán bộ tương lai gánh vác trọng trách trước Đảng, trước Nhân dân. Phát huy vai trò chủ động, tích cực trong học tập lý luận chính trị chính là sự trả lời thiết thực nhất cho lời hiệu triệu thiêng liêng của V.I Lênin, đồng thời cũng là cách để mỗi chúng ta làm giàu thêm kho tàng trí tuệ và phẩm chất cách mạng, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp dựng xây đất nước Việt Nam ngày càng phồn vinh, hùng mạnh.

Tài liệu tham khảo

1. V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb. Tiến bộ, M.1980, tập 26.

2. V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb. Tiến bộ, M.1976, tập 34.

3. GS Đỗ Tư: Tư tưởng chính trị của Lênin từ cách mạng Nga đến cách mạng Việt Nam, Nxb.Lý luận Chính trị, H.2004.

Admin Lê Hồng Phong