Ða dạng hàng quán phục vụ sinh viên
Khu vực phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy tập trung nhiều trường ÐH Quốc gia Hà Nội, ÐH Sư phạm, Phân viện Báo chí và Tuyên truyền, Cao đẳng Sư phạm Hà Nội... Khu vực đường Nguyễn Trãi (Thanh Xuân) có Trường ÐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, ÐH Khoa học Tự nhiên, ÐH Kiến trúc, ÐH An ninh, Học viện Bưu chính - viễn thông...
Ở những khu vực có trụ sở các trường học và các khu ký túc xá, nhà trọ sinh viên thường xuất hiện la liệt dịch vụ, hàng quán ăn theo, dịch vụ phong phú.
Một điều dễ nhận thấy là chung quanh khu vực các trường đại học, cao đẳng, xuất hiện quá nhiều quán nước, hiệu cầm đồ, những cửa hàng photocopy và internet. Trước cổng Trường ÐH Giao thông vận tải, từ số nhà 2 đến số 50 phố Cầu Giấy, chúng tôi đếm được mười cửa hàng photocopy, hai điểm truy cập internet, hơn mười quán nước. Cổng Trường ÐH Kiến trúc, tại Km 9 đường Hà Nội - Hà Ðông, có mười quán nước vỉa hè, một cửa hàng đánh máy, photocopy. Trước cổng và chung quanh tường rào Trường ÐH Bách khoa Hà Nội có 15 quán nước. Trước cổng và chung quanh khu vực ký túc xá Trường cao đẳng Sư phạm Hà Nội, trên đoạn đường Dương Quảng Hàm dài khoảng 300 m, có tám quán nước, sáu điểm photocopy, bảy hàng quà rong, 10 quán cà-phê, bảy hiệu cầm đồ.
Về khía cạnh nào đó, số lượng hàng quán nhiều thuận tiện cho cuộc sống, sinh hoạt của học sinh, sinh viên. Các bếp ăn tập thể, căng-tin, dịch vụ do nhà trường hoặc các hội, nhóm sinh viên đứng ra tổ chức hoạt động tương đối nền nếp, lành mạnh. Song, nhiều dịch vụ, quán xá tư nhân hoạt động lộn xộn, khó kiểm soát là nguyên nhân làm ảnh hưởng không tốt đến lối sống của một bộ phận giới trẻ. Tình trạng sinh viên lê la hàng quán uống nước, tán gẫu, ăn quà vặt, hút thuốc lá là khá phổ biến ở các trường.
Một vài tệ nạn dễ lôi kéo sinh viên
Ông Nguyễn Văn Hưởng, chủ một quán ăn trên đường Nguyễn Trãi (quận Thanh Xuân) kể, sinh viên vào quán của ông ăn uống ghi sổ nợ nhiều không nhớ hết mặt. Có sinh viên ra trường vẫn chưa trả hết nợ, phải đặt cả bằng tốt nghiệp, sau đó về quê xin tiền gia đình lên chuộc lại. Ðúng là chuyện bình thường nếu vì cơ nhỡ mà sinh viên phải nợ nần, cầm cố tài sản. Tuy vậy, điều đáng lo ngại, hiện tượng học sinh, sinh viên nợ nần dây dưa nhiều khi không phải do hoàn cảnh.
Ðối với một bộ phận sinh viên, việc ngồi quán chỉ nhằm mục đích "giết" thời gian. Từ chỗ lê la hàng quán, nhiều sinh viên nghiện ngập thuốc lá, thuốc lào, rượu bia, thậm chí sa ngã vào tệ nạn ma túy, mại dâm.
Vào khoảng 18 giờ ngày 26-10, trời nhá nhem tối, đến mấy quán nước gần cổng Trường ÐH Bách khoa Hà Nội, qua ánh đèn đường nhạt nhòa, chúng tôi thấy ít nhất trong bốn quán có hiện tượng sinh viên mua số đề. Một sinh viên vai đeo cặp đưa cho chủ quán tờ 5.000 đồng và nhận về một phiếu ghi đề. Sinh viên thứ hai xin bạn được 1.000 đồng cũng đề nghị chủ quán bán cho một số.
Không chỉ cờ bạc, lô đề, nhiều sinh viên dấn thân vào những chốn ăn chơi, trụy lạc. Dư luận không ít lần cảnh báo về hiện tượng sinh viên đi quán bar, vũ trường. Cách đây chưa lâu, Công an TP Hà Nội bắt giữ ổ mại dâm liên quan một số sinh viên hư hỏng. Tình trạng sống thử, cặp bồ, yêu đương dễ dãi trong giới trẻ đến mức báo động.
Soàn, một sinh viên quê Thái Bình, theo học một trường cao đẳng tại khu Cầu Biêu (huyện Thanh Trì) thổ lộ rằng, ở lớp cậu ta, trong số hơn 40 sinh viên, có gần một nửa mắc vào chuyện yêu đương theo kiểu "phong trào". Một số sinh viên trong suốt khóa học, vài ba lần thay đổi người yêu, đến lúc ra trường thì "ai đi đường nấy".
Giúp sinh viên tránh xa thói hư tật xấu
Ông Phạm Hoàng Linh, Phó Chủ tịch UBND phường Ðồng Tâm, quận Hai Bà Trưng ( nơi có hai trường đại học lớn là ÐH Xây dựng và ÐH Kinh tế quốc dân) cho chúng tôi biết, ngoài khu ký túc xá sinh viên của nhà trường, trên địa bàn phường còn có 81 điểm cho khoảng 900 sinh viên thuê trọ bình dân, 38 điểm internet. Trước đây, địa bàn phường khá nhức nhối về các tệ nạn photocopy phao thi, tài liệu tiếp tay cho tệ nạn quay cóp trong sinh viên, học sinh. Có thời điểm, công an phường thu giữ hàng tấn phao thi; trong đợt tháng 7 vừa qua, công an thu khoảng 600 kg tài liệu thi. Phường mới tiến hành dỡ bỏ 85 quán hàng lộn xộn trước cổng trường.
Cái khó đối với nhiều trường là cơ sở vật chất thiếu thốn, trụ sở nằm xen kẽ giữa các địa bàn dân cư đông đúc, do vậy việc quản lý giờ giấc học tập, sinh hoạt của sinh viên gặp nhiều trở ngại.
Ông Nguyễn Trí Tuệ, Trưởng phòng Chính trị, quản lý sinh viên Trường ÐH Kinh tế quốc dân Hà Nội cho biết, toàn trường có gần 40 nghìn sinh viên các hệ. Ông Tuệ phàn nàn về hơn chục cửa hàng, quán xá lộn xộn nằm trong khuôn viên nhà trường, nhưng lại thuộc thẩm quyền quản lý của chính quyền sở tại.
Theo ông Nguyễn Xuân Quang, Giám đốc Trung tâm dịch vụ của trường, dù có rất nhiều cố gắng, bếp ăn tập thể của trường cũng chỉ phục vụ được gần 2.000 suất ăn chất lượng, giá rẻ; trong khi đó, có gần 3.000 sinh viên ở tại khu ký túc xá nhà trường. Hơn nữa, trường chỉ đủ sức đáp ứng về nhu cầu ăn, ở của sinh viên; còn nhu cầu về vi tính, đánh máy, nhà trường không kham nổi.
Tình trạng diễn ra phổ biến ở nhiều trường đại học, cao đẳng tại Hà Nội là, ngoài giờ học, đối với nhiều sinh viên, thời gian sinh hoạt, vui chơi, giải trí lại diễn ra nơi hàng quán bên ngoài cổng trường. Sinh viên là đối tượng thanh niên có kiến thức, sống xa nhà, vượt ra khỏi sự quản lý của gia đình, những sinh hoạt, ứng xử do họ tự quyết định. Với những sinh viên tự giác tu dưỡng, rèn luyện, sẽ dễ dàng vượt qua cám dỗ. Ngược lại, với một bộ phận không nhỏ sinh viên, có khi chỉ một phút xao lòng hay buông thả là có thể rơi vào "cạm bẫy" của kẻ xấu.
Hiện nay, nhiều trường đại học, cao đẳng mới quan tâm tới điều kiện nâng cao chất lượng giảng dạy mà chưa chăm lo đúng mức cuộc sống hằng ngày của sinh viên. Vì vậy, tình trạng ở không ít trường, sinh viên bị thả nổi về giờ giấc. Không hiếm trường hợp, sinh viên trốn học, bỏ học la đà hàng quán mà tổ chức lớp nắm không hết, hoặc làm ngơ. Hệ quả kéo theo chất lượng đào tạo sinh viên chưa cao, cả về trình độ, năng lực và đạo đức.
Nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng đào tạo, giáo dục học sinh, sinh viên và giữ gìn môi trường sư phạm trong lành trong hệ thống các trường đại học, cao đẳng ở Hà Nội, theo chúng tôi, lãnh đạo các trường, đoàn thanh niên, hội sinh viên cần phối hợp chặt chẽ với chính quyền phường, xã sở tại trong công tác giáo dục, quản lý sinh viên. Trường học cần coi trọng giáo dục sinh viên cả về ý thức học tập và lối sống, sinh hoạt. Nên chăng, các trường mở rộng mô hình căng-tin hoặc dịch vụ hợp tác xã sinh viên, thu hút giới trẻ tham gia những dịch vụ lành mạnh, vừa tạo điều kiện để quản lý sinh viên, vừa giúp sinh viên có thêm việc làm, thu nhập. Ðối với những khu vực nhức nhối nạn hàng quán hoạt động xô bồ, vi phạm pháp luật, tiếp tay cho các tệ nạn xã hội trong học sinh, sinh viên, cần phải xử lý nghiêm khắc.
