Cô Phạm Thị Thu Phương - GV môn Ngữ Văn tại Tuyensinh247.com nhận xét đề thi TN THPT môn Ngữ Văn năm 2022 giữ nguyên cấu trúc của đề thi minh họa kì thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn do Bộ GD&ĐT công bố ngày 01/04/2022 gồm 2 phần đọc hiểu và làm văn.
Theo cô Phương đề cung cấp một văn bản đọc hiểu với dung lượng vừa phải và đưa ra 4 câu hỏi đọc hiểu ở các mức độ từ nhận biết (câu 1 - xác định thể thơ của đoạn trích; câu 2 - chỉ ra những tính từ miêu tả vẻ đẹp của tuổi trẻ trong đoạn thơ "Tuổi trẻ của tôi- mười tám, hai mươi- trong và tinh khiết như nước suối đá- khỏe và mơn mởn như mầm lá") đến thông hiểu (câu 3 - nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong đoạn thơ "Tuổi trẻ như sao trời mát mắt- khi yên bình hạnh phúc ngước nhìn lên- và cháy bùng như lửa thiêng liêng- khi giặc giã đụng vào bờ cõi"), rồi đến vận dụng (câu 4 - nhận xét những suy ngẫm của tác giả về ý nghĩa sự hi sinh của tuổi trẻ được thể hiện trong đoạn trích).
Dù ở các mức độ của tư duy, nhưng các câu hỏi đều không khó, đặc biệt là hết sức quen thuộc, nên học sinh có thể trả lời dễ dàng. Phổ điểm cho phần này sẽ là 2 đến 2,5 điểm.
Tại phần làm văn với hai câu nghị luận câu 1 (2 điểm) yêu cầu viết đoạn văn nghị luận xã hội - giới hạn dung lượng khoảng 200 chữ, câu 2 (5 điểm) yêu cầu viết bài văn nghị luận văn học - không giới hạn dung lượng.
Đưa ra vấn đề "trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tiếp bước các thế hệ đi trước" liên quan đến nội dung của văn bản đọc hiểu trong phần I. Để hoàn thành đoạn văn nghị luận xã hội, học sinh cần bắt đầu từ việc trình bày cách hiểu về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tiếp bước các thế hệ đi trước là gì, phân tích được những những biểu hiện và ý nghĩa của những trách nhiệm đó, lấy những dẫn chứng đời sống để minh họa, biết phê phán những biểu hiện trái ngược và những cách hiểu chưa chính xác về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tiếp bước các thế hệ đi trước.
Cuối cùng, học sinh phải biết liên hệ bản thân để nhận ra những bài học nhận thức và bài học hành động ý nghĩa, thiết thực. Học sinh cũng cần biết kết hợp các thao tác lập luận để tạo lập văn bản. Cần chú ý đảm bảo chuẩn dung lượng bài viết mà đề bài yêu cầu. Đây là một vấn đề gần gũi, quen thuộc, không xa lạ với học sinh nên cũng không "làm khó" các em. Phổ điểm của câu 1 sẽ là 1,5 điểm.
Câu 2: Yêu cầu học sinh phân tích một đoạn trích trong truyện ngắn "Chiếc thuyền ngoài xa" của nhà văn Nguyễn Minh Châu, từ đó liên hệ hình ảnh chiếc thuyền trong đoạn trích với hình ảnh chiếc thuyền đang chống chọi với sóng gió giữa phá được miêu tả trong truyện để rút ra thông điệp về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống.
Đề bài đòi hỏi học sinh không chỉ nắm chắc kiến thức về tác giả, tác phẩm; thành thạo kĩ năng phân tích văn bản văn xuôi; mà còn phải thực sự hiểu về nội dung tư tưởng của tác phẩm nói chung và đoạn trích nói riêng. Học sinh cần tập trung làm nổi bật vẻ đẹp nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ. Yêu cầu đặt ra với học sinh hoàn toàn nằm trong phần kiến thức cơ bản đã được học của chương trình Ngữ văn 12.
"Học sinh trung bình nắm chắc kiến thức cơ bản có thể đạt được điểm 5 - 6 đủ đảm bảo để xét tốt nghiệp, học sinh khá có thể đạt được trên dưới điểm 7, học sinh giỏi có thể đạt được điểm 8 trở lên", cô Phương nói.
