5 Ngôn ngữ xin lỗi bao gồm
- Thể hiện sự hối lỗi (Expressing regret)
- Chịu trách nhiệm (Accepting responsibility)
- Cam kết sẽ bù đắp (Making restitution)
- Chân thành sửa lỗi (Genuinely repenting)
- Mong muốn được tha thứ (Requesting forgiveness)
1. Thể hiện sự hối lỗi
“Tôi xin lỗi bạn.”
Đây là lời xin lỗi cơ bản nhất nhưng là nền tảng của bất cứ hành động xin lỗi nào. Nó như một thông báo chính thức đến người nhận rằng bạn đã ý thức được hành động mình là sai. Theo bác sĩ Jennifer Thomas, để lời xin lỗi này không trở thành câu nói suông chỉ vì hậu quả bị phát hiện, bạn cần kèm theo việc tự xác nhận những ảnh hưởng đã gây ra cho đối phương.
Ví dụ: Cho em xin lỗi chị vì đã sơ suất báo giá sai cho khách ạ.
2. Chịu trách nhiệm
Chấp nhận trách nhiệm với lỗi lầm tương tự như một lời đảm bảo. Nó không chỉ thể hiện sự uy tín mà còn cho thấy bạn thực sự có chí cầu tiến học hỏi từ sai phạm. Khi đồng ý chịu trách nhiệm, bạn đã hạ cái tôi xuống và chấp nhận bị phán xét - đó cũng chính là biểu hiện của lòng dũng cảm.
Tiếp tục với ví dụ trên, lời xin lỗi đó sẽ là: Cho em xin lỗi chị vì đã sơ suất báo giá sai cho khách, làm mối quan hệ của khách với công ty bị ảnh hưởng và khiến chị mất thời gian, công sức để làm lại hợp đồng ạ.
3. Cam kết sẽ bù đắp
“Nói đi đôi với làm.”
Những lời nói ngọt có thể lọt tai ngay lúc đó, nhưng ảnh hưởng từ hậu quả sẽ còn lâu dài nếu không có sự bù đắp. Để xác nhận hành động sửa sai, cần có một lời cam kết để trấn an sự tức giận và lo lắng của đối phương. Lời cam kết này có thể mang hình thức tựa một lời hứa, kế hoạch hoặc câu hỏi gợi mở để truy tìm nguyên nhân/giải pháp cho vấn đề.
Đặc biệt với những hậu quả không thể sửa đổi một sớm một chiều, lời cam kết là yếu tố rất quan trọng để người khác có cơ sở cho bạn cơ hội được tin tưởng thêm lần nữa.
Ví dụ: Cho anh xin lỗi vì đã lỡ hẹn với em chiều nay, ngày mai anh có thể đưa em đi chơi bù được không?
4. Chân thành sửa lỗi
Ngôn ngữ xin lỗi này được đưa ra khi cam kết đã trở thành hành động thực sự. Đây là lời xin lỗi dành cho những người coi trọng kết quả và sự thay đổi sau đó nhiều hơn là lời nói. Khi có hành động cụ thể, sự chân thành sẽ được củng cố và niềm tin sẽ được phục hồi.
Ví dụ: Mình xin lỗi vì hôm qua đã làm mất cuốn sách của bạn. Mình đã mua lại một cuốn mới, với mình có mua thêm chai nước làm quà hối lỗi cho bạn nè.
5. Mong muốn được tha thứ
Ngôn ngữ xin lỗi cuối cùng này là một cách cho người chịu thiệt hại thời gian xử lý cảm xúc tiêu cực, tự chữa lành và hình thành đủ bao dung để tha thứ. Bản chất con người ai cũng có lòng vị tha, song lòng vị tha lại cần có thời gian để chấp nhận sự thật và trao đi.
Ví dụ: Con xin lỗi mẹ vì đã không phụ mẹ dọn nhà chiều nay làm mẹ vất vả. Mẹ có thể tha thứ cho con lần này được không?
