Dàn ý
I. Mở bài: Giới thiệu khái quát vấn đề nghị luận: tác phẩm Quê mình - Nguyễn Thế Kỉ
II. Thân bài:
- Chủ đề của bài thơ là tình yêu quê hương, sự biết ơn đối với gia đình và cội nguồn. Các căn cứ xác định chủ đề này bao gồm: hình ảnh thiên nhiên quê hương (hoa gạo, sông Dinh, núi Gấm), tình cảm gắn bó với cha mẹ, tổ tiên, sự hi sinh của ông bà và sự tự hào về những giá trị đã được truyền lại từ thế hệ trước
- Đề tài: Bài thơ viết về tình yêu quê hương và nỗi nhớ về quê hương của tác giả, qua đó thể hiện sự trân trọng, yêu quý và tự hào về cội nguồn, mảnh đất nơi đã sinh ra mình
- Quê hương hiện lên vô cùng bình dị, thân thương:
+ Hình ảnh thân thuộc của làng quê Việt Nam: “con đường đất đỏ”, “cây đa cổ thụ”, “giếng nước trong veo”, “bóng tre xanh mát”
→ Những hình ảnh quen thuộc, giản dị ấy đã gợi lên một khung cảnh làng quê thanh bình, yên ả
+ Hình ảnh “con đường đất đỏ” dẫn lối về quê hương, “cây đa cổ thụ” như người chứng kiến bao thăng trầm của thời gian, “giếng nước trong veo” là nguồn nước mát lành nuôi dưỡng bao thế hệ, “bóng tre xanh mát” che chở cho làng quê. Tất cả đều là những hình ảnh thân thuộc, gần gũi, gợi lên một cảm giác ấm áo, bình yên.
- Tình yêu quê hương tha thiết, sâu lắng của tác giả gửi gắm qua từng câu thơ:
+ In đậm strong tác giả là hình ảnh thân thuộc, gần gũi ấm áp tình người nơi làng quê
+ Tình yêu đó được bộc lộ trực tiếp qua những câu thơ đầy cảm xúc: “Quê mình, nơi chôn rau cắt rốn/ Nơi tuổi thơ êm đềm/ Nơi tiếng cười vang vọng/ Nơi giấc mơ êm đềm”. Những câu thơ ấy như lời tự sự, bộc lộ nỗi nhớ quê hương da diết của tác giả. Quê hương là nơi chôn rau cắt rốn, là nơi lưu giữ những kỷ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ, là nơi tiếng cười vang vọng, là nơi giấc mơ êm đềm
→ Tình yêu quê hương của tác giả thật sâu sắc, tha thiết. Nó đã trở thành một phần máu thịt, không thể tách rời
- Qua tình yêu với quê hương, tác giả đã gửi gắm thông điệp, lời nhắn gửi về trách nhiệm với quê hương
- Kết thúc bài thơ, tác giả gửi gắm lời nhắn nhủ: “Hãy giữ gìn quê hương/ Cho mai sau mãi đẹp/ Cho con cháu đời đời/ Được sống trong thanh bình”. Lời nhắn nhủ ấy như một lời khẳng định trách nhiệm của một người đối với quê hương. Chúng ta phải biết giữ gìn, bảo vệ quê hương để mai sau quê hương vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, để con cháu đời đời được sống trong thanh bình, hạnh phúc
- Đặc sắc nghệ thuật:
+ Thể thơ tự do, gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt dễ dàng thể hiện cảm xúc của tác giả
+ Hình ảnh thơ giản dị, gần gũi, thân thuộc
+ Ngôn từ dung dị, dễ hiểu
+ Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ
III. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận
