Thanh Hữu với "Tình thơ" - Báo Quảng Bình điện tử

Đọc những vần thơ chân chất, thật thà, mộc mạc của anh, tôi chợt nhớ Phùng Quán. Trong những phút “ngã lòng”, thi sĩ Phùng Quán đã “vịn câu thơ mà đứng dậy”. Thanh Hữu cũng thế. Có thể nói không ngoa rằng anh nhờ thơ mà yêu đời, mà vui vẻ sống. Thơ là “liều thuốc”, là “cứu cánh” của anh. Hay dở với anh không thành vấn đề, miễn là diễn tả được nỗi lòng. Anh “mần thơ” chủ yếu là để “khuây khỏa” những tháng năm cô đơn, ốm đau, bệnh tật chứ không phải để trở thành thi nhân, thi bá chi cả (như Đôi lời tự bạch của anh ở tập Khóc và cười).

Với tôi, người nào yêu thơ, bỏ công sức làm thơ tôi đều trân trọng. Tôi xem công việc đọc thơ bạn bè như công việc “đãi cát tìm vàng”. Giữa sa mạc mênh mông, nếu kiên trì nhẫn nại, thế nào cũng tìm được một vài “hạt vàng” lấp lánh. “Hạt vàng” đôi khi chỉ là một chút “cải biên” thơ của người đi trước. Một chút thôi, nhưng vẫn có thể đem lại sự mới mẻ.

Tí “vàng” đó đôi khi chỉ là sự vận dụng một cách sáng tạo ca dao hay “Truyện Kiều”: Thuyền em giờ đã sang sông/ Bến anh mòn mỏi dõi trông tháng ngày/Nghĩ tình không ớt mà cay/Ngẫm duyên không nợ lắc đầy sầu đong (Đồi sim tím). “Tình không ớt mà cay” lấy từ ca dao “ớt nào mà ớt chẳng cay” nhưng nói chệch đi. “Lắc đầy sầu đong” lấy từ Truyện Kiều (Nguyễn Du) “sầu đong càng lắc càng đầy” nhưng nói ngược lại. Phải thuộc nằm lòng ca dao và Truyện Kiều mới vận dụng một cách sáng tạo như vậy.

Trong bài Yêu nàng nữ sĩ trên Phây, 3 câu đầu tầm tầm, không có gì để bình: Trách thay cho thân phận mình/Cứ thương cứ nhớ bóng hình nàng thơ/Để rồi ra ngẩn vào ngơ… Câu thứ 4, chợt lóe sáng bởi cách dùng từ không giống ai của tác giả: Đọc thơ nàng viết, bơ phờ nhớ nhung. Thông thường, “bơ phờ” được ghép với “mặt mũi” hay “tóc tai”… “Nhớ nhung” mà cũng “bơ phờ”, quả tôi mới nghe lần đầu.