Tôi biết đến Thầy Thái Bá Tân từ những năm 2000 khi lang thang tìm đọc các truyện ngắn trên mạng. Ông là một Giáo viên Anh văn đa tài, sống ở Hà nội. Ông biết nhiều thứ tiếng, biết đàn, biết vẽ. Bên cạnh việc dạy học, ông còn dịch sách, thơ và viết truyện ngắn. Tôi không chú ý đến Ông nhiều lắm vì Ông không nằm trong nhóm những tác giả truyện ngắn tôi yêu thích. Cách đây khoảng 2 năm thì tôi lại tìm đọc những bài thơ Ngũ ngôn của Ông.
Tất cả bắt nguồn từ một entry trong trang Quê Choa của Bọ Lập. Tôi thấy Bọ khen Thầy Tân về những bài thơ năm chữ mà Bọ gọi là “khẩu thơ”. Lão Lập mà đã khen ai là chuyện không vừa. Quả thật là các bài thơ năm chữ của Thầy Tân rất dân dã, dễ đọc, sâu sắc, hóm hỉnh và dễ đi vào lòng người . Những năm gần đây, Ông viết mấy trăm bài thơ thể loại này về nhiều chủ đề, nhưng chủ yếu là về lòng yêu nước, phê phán những sai trái của những người có chức có quyền. Ông còn làm cả những bài thơ về Sử Việt qua lời dạy của một người Ông nói với đứa cháu, rất dễ cho trẻ em học Sử ta.
Đã có nhiều người viết về Thầy Tân và lối thơ Ngũ ngôn, trong đó có bài của Đài Á Châu Tự do - RFA, theo tôi là hay nhất. Hôm rồi, khi tôi thấy bất bình vì cách hành xử của một anh Cảnh sát giao thông, tự nhiên tôi nhớ đến bài thơ Nói với Cháu Rể của Ông. Tôi đã rất thích bài thơ này ngay lần đọc đầu tiên. Tôi thích cách Ông rủ rỉ nói với người cháu rể là Công an. Ông quá đúng khi đã nói với người thanh niên ấy rằng làm Công an không có gì xấu, thậm chí xã hội rất cần các anh trong vai trò bảo vệ an ninh trật tự, nhưng các anh không thể máy móc nghe theo “lệnh trên” khi những lệnh đó ngược đạo lý. Vậy là vấn đề nằm ở bên trên và những chỉ đạo họ ban ra chứ không nằm ở các anh ấy!
Tôi biết Ông nói đúng, nhưng tôi cũng thấy khó cho người cháu rể ấy quá. Công an cũng là quân nhân. Mà đã là quân nhân thì phải tuân theo quân lệnh. Mọi tổ chức đều phải có tôn ti trật tự. Nếu anh kháng lệnh thì hậu quả sẽ rất nặng nề cho cả anh lẫn tổ chức của anh. Thế nên, anh chỉ có hai con đường, tiếp tục thi hành lệnh trên dù nó có ngược ngạo, sai quấy và nghe ông bác già mắng mỏ, hoặc rời bỏ công việc, đổi nghề!
Có lúc tôi thắc mắc, ngoài cháu rể của Thầy Tân ra, có anh Công an nào đã từng đọc bài thơ này chưa? Nếu có, chắc họ sẽ giật mình về nhìn lại những việc mình làm để tránh rớt vào những trường hợp Thầy Tân đã nêu. Hôm nay, trong lúc thơ thẩn tìm đọc lại mấy bài thơ của Thầy Tân, tôi mới phát hiện ra Ông cũng là đối tượng được một nhóm DLV chăm sóc đặc biệt. Họ viết bài họa lại thơ Ông, mắng Ông già mà ngu, cho rằng Ông đã ăn cháo đái bát. Không nhờ có Đ thì lúc đó làm sao Ông được ra nước ngoài học, để rồi ngày giờ này ngồi đây nói đúng nói sai. Thế đấy, khi mà phải dùng đến lòng biết ơn để ràng buộc nhau thì vị thế của họ trong lòng người khác ra sao đã quá rõ! Chẳng lẽ không còn cách nào khác để cũng cố vị thế ngoài việc ve vẫy cuốn sổ hưu thôi sao? Đành phải kết bài bằng một câu hỏi tu từ vậy!
Nói với cháu rể
Mày rót bác cốc nước, Rồi bác nói điều này. Năm ngoái bác phản đối, Không cho cháu lấy mày.
Vì sao ư? Đơn giản Vì mày là công an. May, giờ bác vẫn thấy Mày ngoan, hoặc còn ngoan.
Công bằng ra mà nói, Công an cũng chẳng sao. Hơn thế, còn cần thiết, Nhưng chẳng hiểu thế nào
Giờ lắm đứa tệ quá, Đạp vào mặt người ta, Còn giở các trò bẩn, Đánh đập cả đàn bà.
Giả sử, mai “dự án” Nó cướp đất nhà mày, Mày có để lặp lại Vụ Vân Giang gần đây?
Vợ mày đang có chửa. Bác mừng cho chúng mày. Nếu có đứa đạp nó, Mày sẽ nghĩ sao đây?
Lại nữa, bác bị bắt, Mày cứ nói thật lòng, Người ta bảo mày bắn, Mày có bắn bác không?
Mà bác thì mày biết, Như mấy lão nông dân, Làm sao mà “thù địch”, Mà “phản động”, vân vân.
Nói thật cho mày biết, Bác yêu đất nước này, Người Văn Giang cũng vậy, Hơn gấp vạn chúng mày.
Vứt mẹ cái khẩu hiệu Còn đảng là còn mình. Thế mai kia đảng chết, Không lẽ mày quyên sinh?
Bác là người ngoài đảng. Mày vào đảng, không sao, Miễn là mày thực sự Vì quốc dân, đồng bào.
Mày thừa biết chúng nó, Cái bọn “vì nhân dân” Đang ăn cướp trắng trợn, Pháp luật chúng đếch cần.
Sống ở đời, cháu ạ, Có nghề mới có ăn. Làm công an cũng được, Nhưng phải nhớ vì dân.
Mà dân là bố mẹ, Là bác, là vợ mày. Chứ mày nghe bọn xấu Làm ngược lại là gay,
Là có tội, cháu ạ. Chưa nói chuyện ở đời Có cái luật nhân quả, Tức là luật của trời.
