Hôm nay là 14/2 và lại gần Tết nên mình không viết những thứ nhức đầu quá mà viết cái gì nhẹ nhàng nhưng cũng có thông tin để suy ngẫm. Nghĩ đi nghĩ lại thì viết về chủ đề mình va chạm nhiều nhất tuần này: Gen Z.
Gen Z tuổi 30
Trước tiên, định nghĩa Gen Z là gì và hiện nay họ ra sao?
Năm 2026 đánh dấu một cột mốc mới của Gen Z (sinh 1997-2012): nhóm lớn tuổi nhất đã tiến sát tuổi 30, trong khi nhóm trẻ nhất chuẩn bị bước vào cấp ba. Sau một năm 2025 bận rộn, góp phần khơi mào những thay đổi trong chính phủ, làm xáo trộn đời sống chính trị, định hình lại cách chi tiêu và thiết lập các chuẩn mực mới về công việc lẫn giải trí trên toàn cầu, trong năm 2026 Gen Z sẽ tiếp tục là lực lượng thúc đẩy thay đổi mạnh mẽ.
Nhiều báo cáo cho thấy thế hệ Z, với quy mô khoảng 30% dân số thế giới, đang tác động sâu sắc đến đổi mới sáng tạo, chính trị và hành vi tiêu dùng. Theo nhiều cách, Gen Z đang viết lại các quy tắc và tái định hình cách con người tương tác với thế giới, tạo ra những ảnh hưởng lan rộng từ giải trí, giáo dục đến thị trường lao động và việc làm.
Tinh thần thời đại Z
Định kiến và áp lực
Mình thấy xã hội đang tranh cãi và có nhiều góc nhìn có tính định kiến và áp đặt về Gen Z theo một chiều kiểu như “các bạn Gen Z bây giờ rất giỏi” hoặc ngược lại “các bạn Gen Z bây giờ rất khó làm việc”. Ví dụ có cái survey bên dưới cho thấy không phải chỉ ở Việt Nam mà nước ngoài bà con cũng đóng khung một thế hệ Gen Z là “difficult to work with”.
Nhưng đồng thời cũng có một số nghiên cứu cho thấy Gen Z, nhóm chiếm gần 37% lực lượng lao động, sẽ là thế hệ dẫn dắt sắp tới .
Cũng có những nghiên cứu cho thấy Gen Z lại là thế hệ đối mặt với một thị trường việc làm khó khăn và chịu nhiều áp lực nhất, và bị “burned out” nhiều nhất.
Thậm chí có bài viết cho rằng họ là một thế hệ đáng cho chúng ta lo lắng “Vì sao chúng ta thực sự nên lo lắng về Gen Z”
Vậy chẳng phải chúng ta đang nuôi dạy cả một thế hệ những kẻ được nuông chiều, ái kỷ và nói nhiều, luôn nghĩ mình là nhân vật chính sao?
Có lẽ tôi sẽ không mô tả như vậy, nhưng đúng là có một sự thật cốt lõi: khi bạn nói với người trẻ và trẻ em rằng họ là điều quan trọng nhất, rằng họ có thể trở thành bất cứ ai hay làm bất cứ gì, thì chúng ta đã vô tình gieo vào họ những giá trị xoay quanh thành tích cá nhân, sự tự hoàn thiện và việc không ngừng cải thiện, thấu hiểu bản thân. Mọi thứ đều quá tập trung vào các thước đo cá nhân, thay vì các nhu cầu xã hội rộng lớn hơn.
Và nghiên cứu của ông xác nhận điều này?
Phải. Thế hệ này lớn lên với nhận thức rằng nhu cầu của họ là khác biệt và cần được ưu tiên hơn tất cả những thứ khác. Một phần nguyên nhân là cha mẹ ngày nay đầu tư nhiều nguồn lực hơn rất nhiều cho con cái. Gia đình ít con hơn, nên khi còn nhỏ, người trẻ nhận được sự quan tâm và nguồn lực từ cha mẹ nhiều hơn hẳn.
Không phải là thế hệ này sinh ra đã ái kỷ hơn, mà là họ được nuôi dạy trong những gia đình nơi nhu cầu của con cái thường được đặt lên trên nhu cầu của gia đình nói chung. Điều đó làm thay đổi cả chức năng của đời sống gia đình lẫn cách mỗi cá nhân nhìn nhận vị trí của mình trong gia đình ấy.
Gen Z và mạng xã hội: từ người tham gia thụ động đến “chữa lành”
Theo nghiên cứu của S&P Global Market Intelligence, Gen Z dành 5,1 giờ trên mạng xã hội/ngày, gấp 2 lần Millennials và gấp 3 lần Gen X và Boomers. Người trẻ dành hàng giờ trên mạng không phải để động não mà trái lại, nhằm “ngắt não”, tức giảm tải tinh thần.
Họ đổ về các buổi livestream và những nhà sáng tạo nội dung không quá nổi, có thể mở xem/nghe trong lúc nấu ăn hoặc lướt điện thoại trên giường. Họ theo dõi câu chuyện của người khác và tìm kiếm thứ gì đó để đắm mình vào, chứ không phải khởi tạo câu chuyện cho chính mình.
Gen Z đang “giảm nhiệt” cuộc sống của mình - nói không với những gì không cần thiết và tránh xa “drama”, những thứ xô bồ, kịch tính.
Sau nhiều năm sống trong các cuộc khủng hoảng chồng chéo, Gen Z thu hẹp đời sống, để không bị quá tải, kết nối nhiều hơn cần thiết. Điều này đồng nghĩa với có ít kế hoạch hơn, giao lưu với các nhóm quan hệ nhỏ hơn và dành nhiều thời gian ở một mình hơn.
Những buổi tối ồn ào trở thành cuộc cà phê với một người bạn. Chế độ “Do Not Disturb” (Đừng làm phiền) luôn bật. Cuối tuần chuyển từ lịch trình dày đặc sang một tối ra ngoài và một ngày “bed rotting” - nằm ườn trên giường để “chữa lành”.
Gen Z và AI
Với Gen Z tại các nước đang phát triển, AI là phước lành, giúp họ tiếp cận kỹ năng mới và định hướng những con đường từng cảm thấy ngoài tầm với.
Ở các nền kinh tế giàu hơn thì ngược lại: Gen Z ngày càng nhìn AI như một mối đe dọa đối với thu nhập và khả năng tư duy phản biện của chính họ. Khi cơ hội khan hiếm, AI được đón nhận. Khi vị thế xã hội trở nên mong manh, AI làm gia tăng lo âu.
Sự phân hóa này thể hiện rõ trong nghiên cứu "AI Trust at a Crossroads" của Edelman: mức độ tin tưởng vào AI cao hơn nhiều ở các quốc gia như Trung Quốc và Brazil so với Mỹ, Anh và Đức. Chẳng hạn, 52% Gen Z đang đi làm tại Mỹ lo ngại có thể bị thay thế bởi những người có kỹ năng AI tốt hơn, theo khảo sát của D2L. Còn tại Ấn Độ, gần như toàn bộ người trẻ phụ thuộc vào AI tạo sinh (ít nhất 90%, theo số liệu của Cisco, OECD).
Gen Z: ‘thế hệ bất hạnh’ và ‘bông tuyết mong manh’
Theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS hồi tháng 8-2025, người trẻ, đặc biệt là Gen Z, đang báo cáo mức độ bất hạnh cao nhất trong tất cả các nhóm tuổi.
Ba nhà kinh tế đã phân tích các khảo sát quy mô lớn tại Mỹ, Anh và 44 quốc gia khác và nhận thấy: sức khỏe tinh thần của các nhóm tuổi lớn hơn nhìn chung vẫn ổn định, trong khi cảm giác tuyệt vọng ở người trẻ tăng vọt; người trẻ liên tục báo cáo tình trạng sức khỏe tinh thần tệ hơn so với các thế hệ lớn tuổi.
Trong nhiều thập kỷ, các nghiên cứu về hạnh phúc cho thấy một mô hình khá dễ đoán: mức độ hài lòng với cuộc sống tuân theo đường cong chữ U. Người trẻ bước vào tuổi trưởng thành với sự lạc quan tương đối, rơi vào giai đoạn chùng xuống ở tuổi trung niên, rồi lại phục hồi khi về già.
Dù độ tuổi “chạm đáy” có khác nhau giữa các quốc gia, hình dạng tổng thể của đường cong này gần như luôn nhất quán. Kết quả nghiên cứu mới cho thấy đã có sự dịch chuyển, chữ U đã thành chữ J.
Những người lớn tuổi, từng được xem là nhóm dễ rơi vào tuyệt vọng nhất, giờ lại cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn so với những thành viên trẻ nhất của lực lượng lao động.
Theo nhóm nghiên cứu, có 3 nhóm nguyên nhân chính: (1) Những thay đổi của thị trường lao động - ngày càng khó kiếm việc, “tấm lưới an toàn” về sức khỏe tinh thần giờ mong manh hơn với Gen Z; (2) Công nghệ và mạng xã hội đã gắn liền với sự sa sút về sức khỏe tinh thần của người trẻ kể từ đầu thập niên 2010; và (3) Sự trượt dốc theo thế hệ - càng về sau thì càng muộn phiền sớm hơn.
Gen Z không thích bị gọi là thế hệ bông tuyết, mong manh dễ vỡ, nhưng đúng là người trẻ “nhìn đâu cũng thấy rủi ro”, theo kết quả phỏng vấn sâu 107 Gen Z Mỹ của giáo sư Gabriel Rubin (Đại học Montclair).
Thế hệ này đặc biệt nhạy cảm với rủi ro do bị bủa vây bởi quá nhiều thông tin, thường xuyên chia sẻ trên mạng xã hội và phải tiếp nhận một lượng thông báo đẩy dồn dập, quá tải.
Theo giáo sư Rubin, đa số người được phỏng vấn thực sự cảm nhận thế giới là “một nơi đáng sợ”.
Gen Z “chê” ngành sản xuất công nghiệp?
Một bài viết gần đây trên PLO thì lại có một góc nhìn thú vị về tình huống Gen Z không thích làm trong ngành sản xuất công nghiệp ở Việt Nam.
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tới năm 2025, thế hệ Gen Z sẽ đóng góp 1/3 lực lượng trong độ tuổi lao động tại Việt Nam. Gen Z sẽ ảnh hưởng lớn tới thị trường lao động và đang dần thay thế lực lượng lao động hiện tại.
Thế nhưng hiện nay, lực lượng này đang thờ ơ với các ngành công nghiệp sản xuất, gây ra tình trạng thiếu nhân lực thay thế cho các nhà máy.
…
Chia sẻ với PLO, anh Ngọc Thắng, 34 tuổi, cho biết: “Mình đang làm nhân viên quản lý đơn hàng cho công ty xuất khẩu balo và bản thân mình nhận định rằng Gen Z không hợp với môi trường này. Chủ quan mình thấy nhân sự cấp quản lý sẵn có ở công ty đa phần là nhân sự lớn tuổi rất khó để nói chuyện, cũng như hòa hợp vì khoảng cách thế hệ. Thêm nữa, quy trình sản xuất bị bó buộc, môi trường công việc không có sự sáng tạo, linh hoạt nên mình thấy Gen Z sẽ khó có thể hòa nhập với môi trường nhà máy sản xuất so với các ngành dịch vụ sôi động. Vì các bạn thích một môi trường mở để phát huy tính sáng tạo. Không phải cứ lương cao là thu hút và giữ chân được Gen Z”.
Bạn đọc Cẩm Thu cũng cho rằng: “Mình thấy Gen Z ngại môi trường nhà máy sản xuất một phần vì bất tiện xa trung tâm, phần lớn là do môi trường làm việc không cởi mở bằng mấy công ty ở khu vực trung tâm lớn. Gen Z là thế hệ muốn “phá vỡ”, phá vỡ để theo hướng sáng tạo, cởi mở và luôn thích sự thay đổi chứ không thích theo giờ giấc chuẩn mực hay làm theo nguyên tắc. Có lẽ thị trường lao động sẽ phải thay đổi để linh hoạt và cởi mở hơn đối với thế hệ năng động, nhanh nhạy nhưng cũng rất ẩm ương và cứng đầu này!”.
Cùng chung quan điểm, chị Trần Vy cũng đề xuất: “Giờ Gen Z chú trọng nhiều về môi trường văn hoá doanh nghiệp hơn các thế hệ trước nhiều. Không chỉ đơn giản là vấn đề tăng lương, mà các công ty còn phải có thêm nhiều phúc lợi như du lịch, các phong trào văn hóa văn nghệ, thể thao cho nhân viên tham gia, họ vừa xả stress vừa tăng kết nối trong môi trường làm việc. Nếu muốn đi đường dài, thiết nghĩ các doanh nghiệp còn cần chú trọng tới phúc lợi nhân viên nữa”.
“Ở nhiều nơi, người khoảng 35 tuổi đã bị coi là quá tuổi lao động. Gen Z chắc cũng thấy được tương lai của mình ở một thị trường “vắt chanh bỏ vỏ” như này. Thật buồn cười khi các doanh nghiệp chạy theo xu hướng tuyển dụng lứa Gen Z trong khi các em không hề yêu thích ngành công nghiệp sản xuất vì các em không chịu được áp lực công việc. Trong khi đó lứa 8x, 9x như tôi có nhiều kinh nghiệm thực tiễn, có mong muốn làm một công việc ổn định thì công ty lại chê già, chậm tiến và không tuyển dụng. Thay vì chỉ tập trung lựa chọn những người trẻ, tại sao các nhà tuyển dụng không thay đổi tư duy, mở rộng tệp nhân lực sang những lứa tuổi cao hơn?” - anh Nguyễn Thanh Bình bày tỏ.
Ở chiều hướng ngược lại, cũng có nhiều bạn đọc đưa ra các quan điểm và ý kiến khác về thế hệ Gen Z.
Anh Việt Anh cho rằng: “Nhiều bạn thế hệ Gen Z có cuộc sống khá tốt nên sẽ không chấp nhận vất vả, gò bó và ý chí cũng kém đi so với thế hệ trước. Gen Z hiện là lứa trẻ nhất đi làm, chưa có áp lực bị thay thế như Gen X, Y nên có thể chấp nhận làm công việc ít áp lực cũng được, vẫn còn gia đình phía sau chống đỡ cho họ. Hãy cứ để thị trường và cuộc sống quyết định. Thế hệ nào thì khi đói, đầu gối cũng phải bò. Muốn có thu nhập thì phải lao động!”.
Chị Hoài Thu phân tích: “Các em Gen Z đa phần đều có đặc điểm là cha mẹ đã thành đạt và đáp ứng khá đầy đủ cho các em trước ngưỡng cửa khởi nghiệp. Gen Z đi làm yêu cầu rất cao, chỉ làm đủ 8 tiếng, làm không được đổ mồ hôi, làm phải ăn mặc theo gu, mặc đồ công nhân là không chịu,… Nên thôi các doanh nghiệp vẫn nên tuyển lao động trên 35 tuổi nếu công việc không quá yêu cầu về tuổi tác, họ sẽ hiểu rõ giá trị lao động hơn là các bạn trẻ.”
Vì sao Gen Z “chê” ngành sản xuất công nghiệp?
Gen Z: Bỏ sách giáo khoa, dùng cờ lê
Thế nhưng lại có bài viết cho rằng Gen Z sẽ lại là nhóm “Bỏ sách giáo khoa, học dùng cờ lê”, nghĩa là họ đâu có chê sản xuất công nghiệp?
Theo một khảo sát gần đây của Gallup, chỉ khoảng 1/3 người trưởng thành ở Mỹ hiện nay cho rằng giáo dục đại học là “rất quan trọng”, giảm mạnh so với mức 3/4 vào năm 2010. Khoảng 1/4 người Mỹ có “rất ít” hoặc không có niềm tin vào giáo dục bậc cao. Nhiều người trong nhóm thiếu niềm tin này cho rằng các trường đại học không dạy những kỹ năng thực sự liên quan đến công việc và chi phí thì quá đắt đỏ.
AI đang tạo ra những loại công việc mới, như các kỹ sư phần mềm giúp triển khai AI trong doanh nghiệp, song cũng đồng thời khiến con đường tìm việc đầu tiên của nhiều cử nhân trở nên khó khăn hơn. Các nghiên cứu mới từ Stanford, Harvard và King’s College London cho thấy những doanh nghiệp áp dụng AI tạo sinh ở Mỹ và Anh có xu hướng tuyển ít lao động văn phòng trẻ, mới vào nghề hơn.
Cùng lúc đó, sự quan tâm đối với các công việc lao động tay nghề đang gia tăng. Trên các nền tảng mạng xã hội như Instagram và TikTok, những thợ sửa ống nước và thợ điện trẻ đăng video về công việc hằng ngày của họ, thu hút hàng chục nghìn lượt xem cùng vô số bình luận ngưỡng mộ.
Một khảo sát do Hiệp hội Nhân sự Mỹ công bố vào tháng 6-2025 cho thấy, 1/3 người trưởng thành sẽ khuyên học sinh vừa tốt nghiệp trung học nên theo học các trường dạy nghề hoặc trường đào tạo kỹ năng, tỷ lệ này nhỉnh hơn đôi chút so với số người khuyến khích theo học đại học.
Và một số người đã làm theo lời khuyên đó: số lượng tuyển sinh vào các chương trình dạy nghề và đào tạo kỹ năng kéo dài hai năm tại các trường cao đẳng cộng đồng ở Mỹ đã tăng gần 20% kể từ năm 2020. Theo Bộ Lao động Mỹ, số lượng thợ học việc đang hoạt động tại Mỹ đã tăng hơn gấp đôi trong giai đoạn từ 2014 đến 2024.
Lao động phổ thông có tay nghề cũng đang vô cùng cần thiết cho các ngành như sản xuất công nghệ cao và quốc phòng.
Theo một nghiên cứu của Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn và Oxford Economics, gần 60% số việc làm mới trong lĩnh vực sản xuất và thiết kế chip sẽ được tạo ra tại Mỹ trong giai đoạn 2023-2030 được dự báo sẽ không thể tuyển đủ người do thiếu lao động có kỹ năng. Trong số các vị trí không được lấp đầy này, 40% là các vai trò kỹ thuật viên chỉ yêu cầu bằng cao đẳng hai năm.
Tại Anh, các báo cáo trong ngành ước tính đang thiếu khoảng 35.000 thợ hàn lành nghề, những người cần thiết để xây dựng các trang trại điện gió ngoài khơi, nhà máy điện hạt nhân và tàu ngầm, cùng nhiều dự án khác. Nhiều người sở hữu những kỹ năng này đang ở độ tuổi cao: dự kiến một nửa lực lượng thợ hàn của Anh sẽ nghỉ hưu vào năm 2027.
Một giải pháp cho tình trạng thiếu hụt kỹ năng là khuyến khích nhiều người trẻ học các kỹ năng nghề. Rào cản còn lại là giảm sự kỳ thị vẫn còn dai dẳng với các công việc lao động tay nghề.
“Nhiều bậc phụ huynh xem những công việc này là “bẩn thỉu, tối tăm và nguy hiểm”, đồng thời là “con đường cụt”“ - The Economist dẫn lời Sujai Shivakumar thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS).
Vậy rút cuộc Gen Z là gì?
Sau khi bạn đọc hết tất cả những thứ đó, bạn sẽ thấy có rất nhiều mâu thuẫn. Gen Z vừa khó làm việc chung, vừa ái kỷ, lại vừa là nhóm chịu khó áp dụng công nghệ, thế hệ dẫn dắt thị trường lao động trong thời gian tới. Họ vừa chê làm công việc trong công xưởng nhưng lại cũng không muốn đi học đại học, sẵn sàng chọn học nghề.
Vậy rốt cuộc họ là gì?
Thật ra, nó chẳng qua là vì thế hệ này rất đa dạng, và khoảng cách giữa nhóm chiến thắng và nhóm bị bỏ lại phía sau đang rất rộng. Điều này mình quan sát được sau khi tiếp xúc với nhiều nhóm Gen Z trong chỉ một tuần qua.
Vì là tuần lễ tốt nghiệp ở Anh, mình có cơ hội tiếp xúc với nhiều nhóm sinh viên và cựu sinh viên. Chỉ trong một nhóm sinh viên tốt nghiệp, bạn cũng dễ dàng nhìn thấy những người đang có công việc tốt và một số người vẫn đang loay hoay tìm kiếm công việc hay làm chưa được nửa năm đã thấy chán muốn đổi việc. Và có những nhóm vẫn đang học lại chưa thể tốt nghiệp. Sự phân hóa này đang rất sâu sắc, không kiểu một vài người cá biệt mà chia thành nhiều nhóm lớn. Nghĩa là nếu bạn đi làm điều tra, survey về “Gen Z”, bạn có thể dễ định kiến vì sample của bạn bỏ sót một nhóm lớn khác.
Và nhiều bạn Gen Z đều đúng với một số nhận định. Có những bạn quả thật rất khó làm việc, viết một email không đầu không đuôi, thậm chí giống như những câu chuyện trên mạng xã hội hay chuyện mà mấy đứa em hay bạn mình tuyển dụng kể là người kiếm việc mà quăng một cái email hỏi trống không kiểu “Tôi hỏi JD”(!?”). Nhưng đồng thời, bạn cũng có những Gen Z hẹn 30 phút mình mà gửi cho 1 cái meeting plan chi tiết từng 2 phút một, với list câu hỏi, hint, đề xuất, tóm tắt thông tin .v.v để mình không tốn thời gian. Giữa 2 nhóm sinh viên, bạn nghĩ nhóm viết email “Tôi hỏi JD”(!?”) (số đông hơn) và nhóm lên kế hoạch rõ ràng và chuyên nghiệp cho một cái meeting thì nhóm nào sẽ dễ thành công hơn?
Điều quan trọng là cả 2 nhóm này đều được chỉ những thứ này trong các workshop career services của trường tui (tui có dự nên tui biết). Vậy vì sao nhóm đầu tiên không làm được. Một, họ không thèm đi dự học career services skill workshop. Hai, họ quan tâm nhiều thứ khác hơn là kiếm việc.
Đây là hai nhóm khác nhau trong cách tiếp cận vấn đề. Và họ đều là Gen Z. Nhưng thành quả của họ trên thị trường việc làm và cuộc sống sẽ rất khác nhau.
Vì vậy, định nghĩa Gen Z có đặc tính A, B, C hoặc phản A, B, C đều đúng. Vì không có một nhóm Gen Z mà xã hội có định kiến duy nhất. Có những Gen Z cực kỳ giỏi và vượt xa năng lực của thế hệ cùng thời như một vài đứa PhD của tui, nhưng cũng có những bạn xoay sở trong áp lực và “burned out” vì họ rõ ràng là tụt lại phía sau các bạn đồng trang lứa rất xa.
Đây chính là vấn đề. Một bộ phận Gen Z sẽ có cảm giác bị tụt lại phía sau và ngày càng chịu nhiều áp lực từ xã hội. Các bạn đó sẽ rơi vào nhóm “bông tuyết” như ở trên. Còn một nhóm khác sẽ thành công vượt trội so với các thế hệ trước, mà đa số là người thành đạt hay lên khen là các bạn trẻ giờ rất giỏi. Vì họ được may mắn làm việc với nhóm xuất sắc nhất.
Vì vậy, điều mình quan sát được là so với thế hệ 10 năm trước ở cả Anh và Việt Nam, thế hệ hiện tại nhìn thấy một khoảng cách cực kỳ lớn giữa nhóm xuất sắc nhất và nhóm trung bình, chứ chưa nói tới so sánh giữa nhóm xuất sắc nhất và nhóm tụt lại phía sau. Sau 10 năm nữa, nó sẽ tạo ra những khoảng cách lớn về thu nhập, tích lũy tài sản và khoảng cách giàu nghèo của cùng một thế hệ Gen Z.
Bài viết mình giới thiệu trong tuần
AI mê sảng, doanh nghiệp trả giá - Bài viết của mình trên báo Xuân của Sàigòn Đầu Tư Tài Chính.
Nikkei Asia có bài phân tích hay về Thủ tướng Nhật, mô hình kinh tế và vì sao có lựa chọn đó. Japan PM Takaichi chases mentor Abe’s dream
Một bài khác về phản ứng của người Trung Quốc về chiến thắng của một thủ tướng gây tranh cãi của Nhật ở China: Japan PM’s historic landslide reverberates in China
Vì sao người Trung Quốc không ngừng đổ tiền vào vàng? China’s gold rush: why families are doubling down on precious metals
The Hidden Risks of Simplifying US Bank Supervision - Bài của Amit Seru ngắn gọn, dể hiểu về một chủ đề rối rắm
Europe Must Make AI Firms Pay for Training Data - Châu Âu sẽ ngày càng khiến anh em làm AI ở đây khó khăn, haìz …
Một trong những vấn đề là bởi vì họ nhìn nhận những thủ thuật của anh em tỷ phú là xấu. Ví dụ pha bơm thổi cổ phiếu của anh Musk bị anh Yanis Varoufakis chỉ trích ở đây. Về mặt kỹ thuật, anh Yanis nói trúng, nhưng nếu anh Musk không bơm thổi thì làm sao có tiền mà mạo hiểm. Có người bơm thì cũng có người chịu mua. Vậy thôi. Nhưng anh em Europe nhìn chuyện đó là xấu. Phía Mỹ hay Trung Quốc sẽ “tolerant” hơn.
Cuối cùng là một Op Ed trên WSJ về báo cáo của New York Fed cho rằng 90% thuế quan của cụ Trump là do người Mỹ trả. Theo bài viết này thì khi lạm phát Mỹ không tăng cao để phản ánh điều đó thì nghĩa là doanh nghiệp và người tiêu dùng đã “absorb nó” (giảm chi tiêu tổng thể hoặc cắt chi tiêu khác). Tóm lại pass-through effect cao là thật, còn tác động của nó sẽ không nhất định phản ánh hoàn toàn vào việc giá cả tăng như dự đoán ban đầu.
Chúc mọi người nghỉ Tết vui vẻ và có một năm mới nhiều sức khỏe, may mắn và nhiều niềm vui.
