Phanh ABS là gì? Cấu tạo, nguyên lý hoạt động và tác dụng trên ô tô

Phanh ABS là gì?

Phanh ABS (Anti - Lock Brake System) là hệ thống chống bó cứng phanh được trang bị xe ô tô, giúp bánh xe không bị bó cứng trong những trường hợp thắng khẩn cấp, chống việc bánh xe bị trượt dài trên mặt đường. Từ đó giúp người lái dễ dàng kiểm soát hướng lái và đảm bảo thân xe luôn ở trong tình trạng ổn định hơn. Phanh ABS được phát minh bởi hãng Robert Bosch GmbH và là một trong những hệ thống bắt buộc phải có trên xe ở nhiều nước hiện nay.

>>> Xem thêm: Xe hybrid là gì? Các chế độ làm việc của xe hybrid | Toyota

Phanh ABS là gì? (Nguồn: Sưu tầm)

Phanh ABS có tác dụng gì?

Phanh ABS có tính năng kiểm soát hãm cứng bánh xe trong những tình huống phanh gấp. Cụ thể, hệ thống này giúp người điều khiển xe có thể vừa đánh lái để tránh các chướng ngại vật trước mặt, vừa giảm nhanh tốc độ để xe dừng lại mà không sợ mất kiểm soát. Từ đó đảm bảo an toàn cho người sử dụng phương tiện nếu gặp những tình huống bất ngờ khi tham gia giao thông.

Hơn thế nữa, hệ thống phanh ABS còn có khả năng phát hiện tình huống xấu trước khi chúng kịp xảy ra dựa vào tốc độ quay bánh và lực đạp phanh. Lúc này, hệ thống sẽ hoạt động và duy trì độ trượt của bánh với mặt đường sao cho trong giới hạn cho phép để hạn chế tình trạng xe bị trượt bánh.

>>> Xem thêm:

• Đèn sương mù ô tô là gì
• Dây curoa là gì? Phân loại, thông số và cách tính độ dài chuẩn

Tác dụng của phanh ABS (Nguồn: Sưu tầm)

Cấu tạo hệ thống phanh ABS

Hệ thống phanh ABS được cấu tạo từ 4 bộ phận chính bao gồm:

• Cảm biến tốc độ: Có khả năng nhận diện tốc độ của bánh xe để xác định hiện tượng bánh xe bị “bó cứng” và gửi dữ liệu đến hệ thống kiểm soát cũng như bộ điều khiển điện tử trung tâm (ECU).
• Cảm biến giảm tốc: Có nhiệm vụ hỗ trợ hệ thống ABS theo dõi độ trượt của bánh xe, sau đó tự động thay đổi lượng dầu phanh ô tô hợp lý.
• Bộ chấp hành phanh ABS: Bao gồm van điện tử, tăng áp, motor điện và máy bơm dầu. Đảm nhận chức năng duy trì mức áp suất dầu tốt nhất đến từng xi lanh của phanh bánh xe và chống lại hiện tượng phanh bó cứng theo lệnh từ bộ điều khiển ABS.
• Bộ điều khiển ABS: Trung tâm chính kiểm soát hệ thống phanh, thu nhận và xử lý các dữ liệu về vận tốc của từng bánh xe khi chuyển về từ ECU. Từ đó, ra lệnh cho bộ chấp hành phanh thuỷ lực điều chỉnh cung cấp lượng dầu sao cho thích hợp nhằm tránh hiện tượng xe bị kẹt bánh.

>>> Xem thêm:

• Cruise Control là gì? Chức năng và cách sử dụng trên xe ô tô
• Adaptive Cruise Control là gì

Cấu tạo của hệ thống chông bó cứng phanh ABS (Nguồn: Sưu tầm)

Nguyên lý hoạt động của phanh ABS là gì?

Hệ thống phanh ABS (Anti-lock Braking System) hoạt động dựa trên nguyên lý ngăn bánh xe bị khóa cứng khi phanh gấp, từ đó giúp người lái giữ được khả năng điều khiển phương tiện và hạn chế tình trạng trượt bánh nguy hiểm.

Nhìn chung, phanh ABS hoạt động dựa trên nguyên lý chống bó cứng phanh. Nghĩa là khi xe bắt đầu di chuyển, hệ thống chống bó cứng phanh ABS sẽ theo đó được khởi động. Cảm biến tốc độ gắn ở mỗi bánh xe sẽ bắt đầu thực hiện nhiệm vụ theo dõi vận tốc bánh xe rồi gửi dữ liệu về ECU.

Khi ECU phát hiện một hoặc nhiều bánh xe đang gặp tình trạng di chuyển với vận tốc thấp hơn so với các bánh xe còn lại thì sẽ gửi tín hiệu đến bộ điều khiển ABS. Từ đây, bộ điều khiển ABS sẽ xử lý dữ liệu và xác định lại vận tốc của bánh xe nhằm truyền tin cho bộ chấp hành ABS phân phối mức dầu phanh thích hợp thông qua van thuỷ lực và bơm. Ngoài ra, bộ điều khiển cũng thiết lập sự cân bằng an toàn giữa đĩa và má phanh. Sự kết hợp này giúp giảm áp lực tác dụng của đĩa khi phanh, để bánh xe không xảy ra tình trạng “bó cứng” gây nguy hiểm.

Tiếp đến, hệ thống ABS kích hoạt chế độ phanh tự động thông qua việc kết hợp ép - nhả má phanh và dầu phanh với tần suất 15 lần/s thay vì tác dụng một lực mạnh không ngừng vào hai bộ phận này dễ làm bánh xe bị hỏng. Cuối cùng, hệ thống điều khiển sẽ dựa trên dữ liệu cảm biến tốc độ và chuyển động của người lái xe để kiểm soát lực phanh phù hợp nhất, đảm bảo cân bằng thân xe và ổn định quỹ đạo xe khi xe di chuyển nhanh hay có hiện tượng kẹt cứng đột ngột.

>>> Xem thêm:

• Vô lăng ô tô là gì? Cấu tạo và cách đánh lái vô lăng xe ô tô | Toyota
• Apple Carplay Là Gì? Cách Kết Nối Apple Carplay Trên Ô Tô

Phanh ABS hoạt động dựa trên nguyên lý ngăn bánh xe bị khóa cứng khi phanh gấp (Nguồn: Sưu tầm)

Cách sử dụng phanh ABS trên ô tô

Mặc dù không cần phải điều khiển quá nhiều để hệ thống phanh ABS hoạt động. Tuy nhiên, chúng ta cần sử dụng đúng cách để các chức năng của trang bị này có thể phát huy hết công dụng vượt trội của chúng. Cách sử dụng phanh ABS cụ thể như sau:

• Hệ thống phanh ABS được thiết kế có thể cảm biến tốc độ ở bánh xe. Do đó, hệ thống này sẽ tự động kích hoạt khi người lái bắt đầu khởi động xe và đạp phanh.
• Để đảm bảo an toàn, bạn có thể kiểm tra tình trạng hoạt động của hệ thống phanh ABS thông qua đèn báo phanh được trang bị trên bảng đồng hồ taplo của xe. Thông thường, đèn báo sẽ được bật khi xe khởi động và tắt sau khi xe nổ máy. Nếu đèn báo này tiếp tục sáng hoặc nhấp nháy liên tục tức là xe của bạn đang gặp tình trạng lỗi phanh ABS. Bạn hãy đưa xe đến trung tâm kiểm tra khi xe gặp tình trạng này nhé.
• Tác dụng chính của phanh ABS là giúp xe kiểm soát tốt được hướng lái khi phanh gấp, hạn chế hiện tượng xe trượt bánh. Do đó, dù xe có phanh ABS thì bạn vẫn nên thực hiện đúng quy định như bình thường. Hãy nhớ rằng, hệ thống phanh ABS chỉ hỗ trợ phanh xe an toàn hơn, đem đến trải nghiệm lái xe yên tâm cho mọi người, không thể đảm bảo hoàn toàn tránh được những tình huống nguy hiểm khẩn cấp.
• Khi hệ thống ABS kích hoạt, hệ thống phanh sẽ ép và nhả liên tục. Vì vậy, khi phanh ABS hoạt động, chúng ta thường có cảm giác xe hơi rung. Đây là một hiện tượng bình thường mà bạn không cần lo lắng.

So sánh phanh ABS với phanh thường (phanh cơ/hydraulic)

Phanh ABS (Anti-lock Braking System) là hệ thống phanh chống bó cứng hiện đại, trong khi phanh thường (phanh cơ hoặc thủy lực) là loại truyền thống, hoạt động đơn giản hơn. Khác biệt lớn nhất nằm ở khả năng kiểm soát khi phanh gấp: ABS giúp bánh xe không bị khóa cứng, giữ ổn định tay lái, còn phanh thường dễ khiến xe trượt, mất kiểm soát. Tuy nhiên, phanh thường có chi phí thấp hơn và dễ sửa chữa. Phanh ABS mang lại hiệu quả an toàn cao hơn, đặc biệt khi đi đường trơn trượt hoặc cần phanh khẩn cấp.

Một số lưu ý khi sử dụng hệ thống phanh ABS trên ô tô

Có thể thấy, hệ thống chống bó cứng phanh ABS khi tích hợp vào ô tô sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho người dùng. Tuy vậy, không có hệ thống nào là đảm bảo an toàn tuyệt đối. Quan trọng nhất là người lái phải được trang bị những kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp một cách an toàn nhất.

Dưới đây là một số lưu ý khi sử dụng hệ thống phanh ABS trên ô tô bạn có thể tham khảo

• Kiểm soát tốc độ và giữ khoảng cách an toàn.
• Mặc dù phanh ABS có cảm biến rất nhạy và chính xác. Tuy nhiên khi đến các khúc ngoặt, lực quán tính sẽ ít nhiều làm xe có xu hướng bị văng ra ngoài. Vì vậy, cần giữ tốc độ hợp lý khi di chuyển vào các cung đường có những khúc ngoặt và không tăng tốc khi vào cua.

Những câu hỏi thường gặp về phanh ABS là gì?

Phanh ABS có giúp xe dừng nhanh hơn không?

Không hẳn. Mục đích chính của ABS là giữ cho xe không bị trượt và duy trì khả năng điều khiển, chứ không phải rút ngắn hoàn toàn quãng đường phanh. Trong một số tình huống, xe có thể dừng lâu hơn một chút, nhưng an toàn hơn.

ABS có hoạt động khi kéo phanh tay không?

Không. ABS chỉ hoạt động khi bạn đạp phanh chân. Khi kéo phanh tay (phanh cơ), hệ thống ABS không can thiệp vì nó không kiểm soát lực phanh từ tay phanh.

Phanh ABS có cần bảo dưỡng không?

Có. Dù ít hỏng vặt, nhưng cảm biến ABS, bộ điều khiển hoặc hệ thống dây dẫn vẫn cần kiểm tra định kỳ để đảm bảo hệ thống hoạt động chính xác và an toàn tuyệt đối.

Xe máy có phanh ABS không?

Có. Nhiều mẫu xe tay ga, xe côn tay hiện đại đã được trang bị phanh ABS, thường là trên bánh trước hoặc cả hai bánh ở các phiên bản cao cấp. Đây là trang bị tiêu chuẩn trên nhiều dòng xe mới nhằm tăng độ an toàn khi phanh gấp.

Tại sao khi phanh lại nghe tiếng kêu hoặc cảm thấy rung nhẹ?

Khi hệ thống phanh ABS kích hoạt, nó sẽ tự động siết - nhả phanh liên tục trong thời gian ngắn để ngăn bánh xe bị bó cứng. Quá trình này có thể gây ra tiếng kêu lạch cạch hoặc cảm giác rung nhẹ ở bàn đạp phanh (xe ô tô) hoặc tay phanh (xe máy). Đây không phải là hư hỏng, mà là dấu hiệu cho thấy ABS đang hoạt động bình thường.

Làm sao để biết xe có trang bị phanh ABS hay không?

Cách đơn giản nhất để biết xe có trang bị phanh ABS không là quan sát bảng đồng hồ điều khiển: nếu xe có đèn báo "ABS" sáng lên khi bật khóa điện và tự tắt sau vài giây, tức là xe có ABS. Ngoài ra, bạn có thể:

• Xem thông số kỹ thuật trong sách hướng dẫn hoặc trên website của hãng.
• Quan sát khu vực bánh xe: một số xe có ghi rõ chữ “ABS” trên cùm phanh hoặc tem dán trên thân xe.

Trên đây là các thông tin về phanh ABS là gì cũng như về chức năng, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống an toàn này. Hệ thống phanh an toàn ABS hiện đã được trang bị trên tất cả các dòng xe của Toyota. Khách hàng hiện quan tâm tới các dòng xe Toyota có thể đăng ký lái thử để có cơ hội trải nghiệm các dòng xe với nhiều năng tiện lợi và hiện đại. Để biết thêm chi tiết, quý khách có thể liên hệ với Toyota qua:

• Tổng đài tư vấn: 1800 1524 - 0916 001 524
• Email chăm sóc khách hàng: [email protected]

Khám phá thêm về Toyota tại:

Facebook | Youtube | Instagram