Từ vụ việc Độ Mixi hút shisha cho đến "khoảng trống" pháp luật trong giới trẻ

Hình ảnh Độ Mixi - một trong những streamer nổi tiếng nhất Việt Nam hút shisha trong quán bar gần đây đã tạo nên làn sóng tranh luận trái chiều trên mạng xã hội. Vụ việc không chỉ dừng lại ở câu chuyện cá nhân của một người nổi tiếng, mà còn phản ánh thực trạng nhiều bạn trẻ chưa nắm rõ quy định liên quan đến việc sử dụng các sản phẩm bị cấm.

Khi một KOL nổi tiếng cũng lúng túng với luật

Sự kiện bắt đầu khi hình ảnh streamer Phùng Thanh Độ (Độ Mixi) xuất hiện trong một quán bar với động tác phì phèo khói thuốc. Đoạn clip nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, tạo ra hàng nghìn bình luận chỉ trích.

Nhiều người khẳng định anh đang hút thuốc lá điện tử - sản phẩm mà chính anh từng công khai kêu gọi từ bỏ trước đó. Điều này khiến dư luận càng thêm bức xúc, bởi thông điệp “nói một đằng, làm một nẻo” dễ gây tác động tiêu cực đến người hâm mộ, đặc biệt là giới trẻ.

Trước sức ép từ cộng đồng mạng, trong buổi livestream tối ngày 4/9, Độ Mixi đã lên tiếng giải thích. Anh khẳng định bản thân không hút thuốc lá điện tử mà chỉ sử dụng shisha. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, anh hoàn toàn không biết shisha đã nằm trong danh mục bị cấm tương tự thuốc lá điện tử và bóng cười. Khi biết về hành vi vi phạm của mình, streamer này cũng thừa nhận: "Vi phạm nó là vi phạm, không đổ lỗi được cho ai và không thể trốn tránh được. Xin lỗi các bạn rất nhiều nếu câu chuyện làm các bạn thất vọng".

Lời giải thích này, thay vì làm giảm sự tranh cãi, lại thổi bùng thêm một làn sóng thắc mắc về tính hợp pháp trong việc sử dụng shisha. Bởi ngay dưới bài đăng, bên cạnh những bình luận chỉ trích thì nhiều bạn trẻ thừa nhận về việc không nắm rõ quy định của pháp luật hoặc không biết shisha cũng là một sản phẩm bị cấm.

"Nói thật không có vụ này không biết shisha bị cấm cùng lúc với pod (thuốc lá điện tử). Hồi ấy rầm rộ chủ yếu chỉ xoay quanh pod và bên cạnh đó là bóng cười", một bản trẻ chia sẻ.

Chính sự thừa nhận này khiến vụ việc trở thành một ví dụ điển hình cho khoảng trống nhận thức pháp luật ở một bộ phận không nhỏ giới trẻ. Những phản ứng này cho thấy không chỉ cá nhân người nổi tiếng như Độ Mixi mà nhiều bạn trẻ vẫn chưa nắm vững các quy định pháp lý mới, đặc biệt là những quy định liên quan trực tiếp đến lối sống và thói quen giải trí.

Ở góc độ xã hội, câu chuyện của Độ Mixi phản ánh rõ một vấn đề lâu nay. Đó là quy định pháp luật ban hành nhưng mức độ tiếp cận thông tin của một số người trẻ còn hạn chế. Họ dễ dàng nắm bắt những xu hướng mới, những trào lưu trên mạng xã hội, nhưng lại thiếu sự quan tâm đến các văn bản, nghị quyết, quy định pháp lý vốn gắn liền với đời sống hằng ngày. Điều này dẫn đến tình trạng “mơ hồ pháp luật”, tức vi phạm mà không hề ý thức được mình đang vi phạm.

Shisha bị cấm từ thời điểm nào?

Ngày 30/11/2024, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết 173/2024/QH15 tại kỳ họp thứ 8, với nội dung cấm toàn diện việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha và bóng cười từ ngày 1/1/2025.

Cũng từ ngày 1/1/2025, bất kỳ cá nhân, tổ chức nào vi phạm các hành vi sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha và bóng cười đều sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Bộ Y tế đã đề xuất các hình thức xử phạt hành chính cụ thể với hành vi này, cụ thể: Phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng đồng đối với cá nhân sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; Bắt buộc tham gia chương trình cai nghiện thuốc lá điện tử nếu vi phạm. Đặc biệt, đối với công chức, viên chức, hành vi vi phạm sẽ được thông báo đến cơ quan quản lý để xử lý nghiêm.

Ngoài ra, theo Điều 190 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, hành vi liên quan đến sản xuất, kinh doanh hàng hóa Nhà nước cấm có thể bị xử lý như sau:

Phạt tiền từ 100 triệu đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm đối với giá trị hàng hóa vi phạm từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng, hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đến dưới 200 triệu đồng;

Phạt tiền từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 5 đến 10 năm đối với hành vi có tổ chức, lợi dụng chức vụ quyền hạn, hoặc giá trị hàng hóa từ 300 triệu đến dưới 500 triệu đồng;

Phạt tù từ 8 đến 15 năm nếu giá trị hàng hóa vi phạm từ 500 triệu đồng trở lên, hoặc thu lợi bất chính từ 500 triệu đồng trở lên.

Việc đưa shisha, thuốc lá điện tử và bóng cười vào danh mục cấm toàn diện không chỉ xuất phát từ yếu tố sức khỏe. Theo nhiều chuyên gia y tế, các sản phẩm này đều chứa chất gây nghiện, gây hại cho hệ hô hấp và tim mạch, đồng thời làm gia tăng nguy cơ nghiện ngập trong giới trẻ. Bên cạnh đó, chúng còn gây ra hệ lụy xã hội: mất kiểm soát hành vi, vi phạm pháp luật, thậm chí liên quan đến các vụ việc gây rối trật tự công cộng.

Ở góc độ quản lý, lệnh cấm thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong việc bảo vệ thế hệ trẻ. Không chỉ dừng ở mức ban hành nghị quyết, Chính phủ và các Bộ ngành còn được giao nhiệm vụ tăng cường kiểm tra, giám sát trên các nền tảng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, nơi các sản phẩm này từng được rao bán tràn lan. Đồng thời, công tác tuyên truyền, giáo dục nhận thức cũng được nhấn mạnh, nhằm để thanh thiếu niên hiểu rõ tác hại và tránh xa cám dỗ.

Từ vụ việc Độ Mixi, bài học rút ra không chỉ là việc một người nổi tiếng thiếu hiểu biết pháp luật, mà còn là lời nhắc nhở với tất cả: sự thiếu quan tâm đến quy định pháp lý có thể dẫn đến vi phạm ngoài ý muốn. Trong bối cảnh luật pháp ngày càng được siết chặt với các sản phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, mỗi cá nhân. Đặc biệt là giới trẻ cần chủ động tìm hiểu, cập nhật thông tin để tự bảo vệ mình.

Lê Phong