Top 9 bài phân tích ấn tượng nhất về nét độc đáo trong cái tôi Tản Đà qua tác phẩm 'Hầu trời' (dành cho học sinh lớp 11)

Những thập niên 1920, xã hội Việt Nam chìm trong bóng tối của chế độ thực dân nửa phong kiến, ngột ngạt và đầy rẫy bất công. Giữa bối cảnh ấy, những trí thức lương tri không dễ dàng chấp nhận hiện thực, nhưng cũng khó lòng đứng lên phản kháng. Thơ ca trở thành lối thoát tinh thần, và Tản Đà - với bản lĩnh khác thường - đã trở thành người tiên phong dám sống trọn vẹn với nghiệp thi sĩ, dám khẳng định cái tôi đầy bản lĩnh (theo nhận xét của Xuân Diệu).

Trong kho tàng thơ Tản Đà, 'Hầu Trời' nổi bật như một thi phẩm trường thiên vượt thời gian. Bài thơ hấp dẫn bởi sự phóng khoáng, ngông nghênh và khát vọng tự khẳng định mãnh liệt của tác giả giữa cuộc đời.

Tự nhận mình là 'hủ nho' với số phận long đong, Tản Đà tìm lối thoát bằng cách xây dựng một thế giới thượng giới tưởng tượng. Ở đó, ông thả hồn theo những vần thơ phóng túng. Điều đặc biệt là nhà thơ muốn độc giả tin vào câu chuyện 'lên trời hầu Trời' của mình, mở đầu bằng lời khẳng định chắc nịch:

'Chẳng phải hoảng hốt, không mơ mòng/Thật hồn! Thật phách! Thật thân thể!' - cách vào đề vừa hóm hỉnh vừa đầy duyên dáng.

Giữa thời buổi văn chương 'rẻ như bèo', Tản Đà vẫn ngạo nghễ với niềm tin vào tài năng của mình. Cái 'ngông' của ông không phải sự kỳ dị vu vơ, mà xuất phát từ ý thức sâu sắc về giá trị bản thân. Khi được mời lên thiên đình đọc thơ, nhà thơ không ngần ngại khoe kho tàng sáng tác: 'Hai quyển Khối tình', 'Thần tiên', 'Giác mộng'... với lời tự hào: 'Văn dã giàu thay lại lắm lối'.

Trước mặt Ngọc Hoàng và chư tiên, Tản Đà thẳng thắn giới thiệu: 'Con tên Khắc Hiếu họ là Nguyễn/Quê ở Á châu về Địa cầu'. Cái tôi ấy càng được khẳng định khi Trời ban lời khen tặng: 'Văn thật tuyệt/Văn trần được thế chắc có ít', ví von thơ ông 'đẹp như sao băng', 'mạnh như mây chuyển'.

Ẩn sau những vần thơ phóng túng là nỗi niềm của kẻ sĩ trong buổi giao thời. Tản Đà thổ lộ: 'Bẩm Trời, cảnh con thực nghèo khó/Trần gian thước đất cũng không có'. Văn chương không đủ nuôi thân khiến ông nhiều lúc chán nản: 'Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi/Trần thế em nay chán nửa rồi'.

Nhưng sứ mệnh 'giữ thiên lương' mà Trời giao phó đã trở thành lý tưởng sống của nhà thơ. Dù nhận thức được: 'Trời lại sai con việc nặng quá/Biết làm có được mà dám theo', ông vẫn quyết tâm gìn giữ những giá trị chân chính.

Tản Đà xứng đáng là cầu nối giữa hai thời đại văn học, một ngôi sao sáng dù có lúc bị hiểu lầm là đại diện cho 'thơ cũ'. Đến khi ông qua đời (7/6/1939), người ta mới nhận ra sự mất mát lớn lao. Di sản ông để lại là minh chứng cho một đời tận hiến với nghệ thuật, một tâm hồn luôn khát khao khẳng định giá trị chân chính giữa dòng đời biến động.