SKKN Hướng dẫn học sinh lớp 11 phân loại và giải bài toán xác suất

Trong trường THPT môn Toán có một vị trí quan trọng. Kiến thức và phương pháp dạy của mỗi giáo viên là công cụ thiết yếu để học sinh học tốt. Học tốt môn Toán sẽ giúp học sinh phát triển năng lực tư duy và phẩm chất trí tuệ.

Dạy lớp 11 tôi luôn tìm cách giúp học sinh khai thác triệt để kiến thức của từng bài, với bài: “ Xác suất của biến cố ” tuy chỉ được bố trí hai tiết ở học kỳ I, nhưng ứng dụng của nó thì rất nhiều: Lý thuyết xác suất nghiên cứu quy luật của các hiện tượng ngẫu nhiên. Từ khi xuất hiện xác suất đã khẳng định đó là một môn mới và có tính hấp dẫn cao được áp dụng phổ biến trong cuộc sống. Xác suất được ứng dụng rộng rãi trong nhiều nghành khoa học khác nhau như Toán học, Vật lý, Khoa học và kỹ thuật, y học, công nghệ thông tin và các nghành kinh tế. Trong trường phổ thông thì đòi hỏi học sinh phải biết giải bài toán xác suất và áp dụng được vào các môn học đặc biệt là môn sinh học, vật lý . Bài toán xác suất là một trong các chủ đề có mặt trong các kỳ thi THPT Quốc gia Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, được ra ở nhiều dạng khác nhau.

Do đặc thù chuyên ngành nên các bài toán về xác suất có nhiều điểm khác biệt so với các bài toán đại số và giải tích khác. Chính vì thế, đối với học sinh, việc áp dụng kiến thức và giải các bài toán về xác suất thường lúng túng, không biết phân biệt và giải quyết thế nào, thậm chí có nhiều em đã làm xong cũng không giám chắc mình đã làm đúng. Tuy nhiên, rất ít tài liệu đề cập vấn đề này một cách chuyên sâu, việc hệ thống về những dạng toán này và cách giải của nó chưa nhiều. Điều đó gây khó khăn, lúng túng cho học sinh trong việc nhận diện và giải quyết dạng toán này. Để giúp học sinh lớp 11 nói chung và nhất là học sinh khá giỏi nói riêng thì việc phân dạng bài toán này và khả năng vận dụng kiến thức để giải bài toán về “ Xác suất của biến cố ” một cách hiệu quả là thật sự cần thiết. Vì vậy, tôi chọn nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm với đề tài: “Hướng dẫn học sinh lớp 11 phân loại và giải bài toán xác suất ”.