HƯỚNG DẪN HỌC SINH TÍNH NHANH DẠNG BÀI TÍNH TỔNG TRONG VIOLYMPIC – LỚP 5 - Câu lạc bộ Toán Tiểu học Lộc Hà, Hà Tĩnh

Trong giải toán Violympic lớp 5, học sinh gặp dạng bài “Tìm tổng các số có ba chữ số khác nhau được lập từ một số chữ số cho trước”. Khi gặp dạng bài này, học sinh thường lập các số theo yêu cầu của đề toán rồi tính tổng do đó mất nhiều thời gian và khả năng sai đáp án là rất lớn.

Sau đây là kinh nghiệm của tôi đã làm vừa giúp học sinh tìm đúng kết quả, vừa tiết kiệm thời gian. Các bạn tham khảo và bổ sung nhé.

Bài toán 1: Tính tổng các số có 3 chữ số khác nhau được lập từ 4 chữ số: 0, 3, 6, 9.

Khi gặp bài này, ta tiến hành theo các bước sau:

Trước hết, ta vẽ sơ đồ cây các số lập được để cho học sinh tính được số lần xuất hiện của các chữ số 3, 6, 9 ở các hàng trăm, chục, đơn vị.

(Trường hợp này, trong các chữ số cho trước có chữ số 0 nên số lần xuất hiện của các chữ số ở các hàng khác nhau. Khi tính tổng ta không cần tính số lần xuất hiện của chữ số 0)

3

6

0

360

6

3

0

630

9

3

0

930

9

369

9

639

6

936

9

0

390

9

0

690

0

3

903

6

396

3

693

6

906

0

6

306

0

3

603

6

0

960

9

309

9

609

3

963

Sau đó, cho học sinh nhận xét và rút ra kết luận:

- Hàng trăm: Mỗi chữ số 3, 6, 9 xuất hiện 6 lần.

- Hàng chục: Mỗi chữ số 3, 6, 9 xuất hiện 4 lần.

- Hàng đơn vị: Mỗi chữ số 3, 6, 9 xuất hiện 4 lần.

Để tính tổng các số có ba chữ số khác nhau được được lập từ 4 chữ số: 0, 3, 6, 9, ta sử dụng bảng sau để diễn giải:

Chứ số

Hàng trăm

Hàng chục

Hàng đơn vị

3

3 x 6 = 18

3 x 4 = 12

3 x 4 = 12

6

6 x 6 = 36

6 x 4 = 24

6 x 4 = 24

9

9 x 6 = 54

9 x 4 = 36

9 x 4 = 36

Tổng các hàng

(3+6+9) x 6 = 108

(3+6+9) x 4 = 72

(3+6+9) x 4 = 72

Diễn giải

108 thêm 7 được 115 viết 115

72 thêm 7 được 79 viết 9 nhớ 7 sang hàng trăm.

Viết 2 nhớ 7 sang hàng chục

115

9

2

Tổng cần tìm

11592

Sau khi học sinh nắm cơ bản, GV cho nhẩm tổng nhanh như sau:

Hàng trăm

Hàng chục

Hàng đơn vị

(3+6+9) x 6 = 108

(3+6+9) x 4 = 72

(3+6+9) x 4 = 72

108 trăm + 72 chục + 72 đơn vị = 11592

*Khi gặp bài tương tự HS chỉ việc thay chữ số vào bảng cuối và tính tổng:

Ví dụ: Tính tổng các số có 3 chữ số khác nhau được lập từ 4 chữ số: 0, 3, 4, 5.

Sau khi học sinh năm cơ bản, GV cho nhẩm tổng nhanh như sau:

Hàng trăm

Hàng chục

Hàng đơn vị

(3+4+5) x 6 = 72

(3+4+5) x 4 = 48

(3+4+5) x 4 = 48

72 trăm + 48 chục + 48 đơn vị = 7728

Bài toán 2: Tính tổng các số có 3 chữ số khác nhau được lập từ 4 chữ số: 2, 3, 6, 9.

Trường hợp này không có chữ số 0 nên số lần xuất hiện của các chữ số ở các hàng như nhau. Mỗi chữ số đều xuất hiện ở mỗi hàng 6 lần.

Tính nhẫm tổng: (2+3+6+9) x 6 = 120

Tổng = 120 trăm + 120 chục + 120 đơn vị = 13320.

Bài toán 3: Tính tổng các số có 3 chữ số được lập từ 3 chữ số: 2, 3, 5.

Trường hợp này, số các số có 3 chữ số lập được là 3 x 3 x 3 = 27 số. Số lần xuất hiện của các chữ số ở các hàng trăm, chục, đơn vị là như nhau. Mỗi chữ số đều xuất hiện ở mỗi hàng 9 lần.

Tính nhẫm tổng: (2+3+5) x 9 = 90

Tổng = 90 trăm + 90 chục + 90 đơn vị = 9990

CHÚC CÁC BẠN THÀNH CÔNG !

VTL - Tạp chí TGTT

Võ Thế Lâm @ 11:40 05/04/2014 Số lượt xem: 4323