Việt Nam đối mặt mùa hè 2026 khốc liệt: Nắng nóng gay gắt, đi kèm nguy cơ mưa lớn, lũ quét và sạt lở diện rộng

Giai đoạn tháng 6 - 8/2026: Nắng nóng bùng nổ, bão ở mức trung bình

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện tượng ENSO hiện ở trạng thái trung tính. Tuy nhiên, trong 3 tháng tới (tháng 6 - 8/2026), xác suất duy trì trạng thái này giảm mạnh xuống dưới 10%, trong khi xác suất chuyển sang El Nino (pha nóng) tăng vọt lên mức 85 - 95%.

Do tác động của El Nino, nền nhiệt toàn quốc phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 - 1°C.

• Xu hướng nắng nóng: Nắng nóng tiếp tục xảy ra và gia tăng về cường độ tại Bắc Bộ, từ Thanh Hóa đến Huế và duyên hải Nam Trung Bộ. Số ngày nắng nóng gay gắt khả năng cao hơn hẳn so với cùng kỳ năm 2025.
• Hoạt động của bão: Dự báo bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông ở mức tương đương trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông có 5,2 cơn; đổ bộ trực tiếp vào đất liền Việt Nam là 1,9 cơn).
• Diễn biến mưa lớn: Các đợt mưa vừa, mưa to tập trung chủ yếu ở Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Cần đặc biệt đề phòng dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh trên phạm vi toàn quốc.

Biến động lượng mưa trong giai đoạn tháng 6 - 8/2026 (So với trung bình nhiều năm):

Tháng 6: Tây Bắc, Đông Bắc, đồng bằng Bắc Bộ và Thanh Hóa đến Huế cao hơn 5 - 10%; duyên hải Nam Trung Bộ thấp hơn từ 20 - 40%.

Tháng 7: Toàn quốc cao hơn 5 - 15% (riêng vùng núi phía Bắc xấp xỉ trung bình nhiều năm).

Tháng 8: Lượng mưa cả nước tương đương trung bình nhiều năm; riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng, phía Đông tỉnh Quảng Ngãi - Gia Lai và cao nguyên Trung Bộ cao hơn 10 - 25%.

Giai đoạn tháng 9 - 11/2026: El Nino thống trị, đề phòng mưa cực đoan dị thường

Từ tháng 9 - 11/2026, hiện tượng El Nino đạt trạng thái đỉnh điểm với xác suất duy trì trên 90%. Thời tiết giai đoạn này bắt đầu có sự phân hóa mạnh mẽ:

• Hạ nhiệt: Từ đầu tháng 9, nắng nóng giảm dần tại Bắc Bộ và từ nửa cuối tháng 9 sẽ giảm tại Trung Bộ. Dù vậy, nhiệt độ trung bình cả nước vẫn cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 - 1,5°C.
• Ít bão nhưng khó lường: Hoạt động của bão/áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông thấp hơn hẳn so với trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông là 6,9 cơn, đổ bộ đất liền 2,9 cơn).

Tuy nhiên, cơ quan khí tượng đưa ra cảnh báo đặc biệt: "Trong thời kỳ này cần đề phòng những đợt mưa vừa, mưa to trên phạm vi cả nước, đặc biệt tại Trung Bộ. Mùa mưa tại Trung Bộ khả năng xuất hiện tương đương trung bình nhiều năm (khoảng tháng 9). Hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá có thể gia tăng".

Biến động lượng mưa trong giai đoạn tháng 9 - 11/2026 (So với trung bình nhiều năm):

Tháng 9: Toàn quốc thấp hơn 5 - 20% (cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ xấp xỉ).

Tháng 10: Toàn quốc thấp hơn 5 - 20% (riêng trung du và vùng núi Bắc Bộ cao hơn 5 - 20%).

Tháng 11: Bắc Bộ và Thanh Hóa - Hà Tĩnh cao hơn 10 - 30%; các khu vực khác thấp hơn từ 10 - 35%.

Khuyến cáo khẩn cấp từ các bộ, ngành

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra lưu ý: Trong các kỳ El Nino, dù tổng lượng mưa có xu hướng giảm, nhưng vẫn thường xuyên xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mang tính chất cực đoan trong thời gian ngắn. Đây là nguyên nhân trực tiếp gây ra lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và ngập úng nghiêm trọng tại các đô thị. Đối với bão, tần suất xuất hiện ít hơn nhưng quỹ đạo sẽ phức tạp, khó dự báo, cường độ bão mạnh gây tác động lớn.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia đề nghị các tổ chức, người dân thường xuyên cập nhật thông tin cảnh báo ngắn hạn (từ 1 - 3 ngày). Các địa phương cần chủ động phương án vận hành hồ chứa an toàn cho vùng hạ du, đảm bảo kế hoạch sản xuất và an sinh dân sinh.