“Nước mắt của ong là mật
Nước mắt của hoa là hương
Nước mắt của chim là những
Tiếng ca thoáng tưởng du dương”
Vậy “nước mắt” của văn chương là gì? Một câu hỏi từ trang văn rơi xuống cuộc đời, có trở thành viên đá cuội khuấy động nước hồ thu tĩnh lặng, có khiến cho lòng người thôi hờ hững trước cuộc đời? Đó chính là điều trăn trở mà mỗi người nghệ sĩ luôn tìm kiếm, bởi trong muôn ngàn vì sao, chẳng thể nói ngôi sao nào sáng nhất. Trong muôn vàn tác phẩm nghệ thuật, chẳng thể nhận định đâu là hay nhất. Có lẽ rằng tinh tú hay nước mắt văn chương đến từ tình yêu thương nhân vật, qua những tinh hoa viết nên từ ngữ, qua nét đẹp dệt thành thơ ca, đặc biệt hơn là vẽ nên hình ảnh của người phụ nữ.
Ở Việt Nam, hình ảnh người phụ nữ không chỉ xuất hiện qua những trang sử hào hùng mà còn là nguồn cảm hứng sáng tạo vô tận cho thi ca nhạc hoạ. Trong tiếng nói thiêng liêng ấy, “bà chúa thơ Nôm” Hồ Xuân Hương có thể được xem như nhà thơ của phụ nữ qua tác phẩm để đời “Bánh trôi nước”:
Thân em vừa trắng lại vừa tròn,
Bảy nổi ba chìm với nước non.
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn,
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
Quả thật, những dòng thơ được tuôi trào không chỉ vì sự cảm nhận sâu sắc của bà mà còn đúng đắn về quan điểm của mỗi người. Bà viết lên câu thơ dựa theo sự quan sát tinh tế từ vẻ đẹp dung nhan qua đến vẻ đẹp phẩm chất:
Thân em vừa trắng lại vừa tròn,
Bảy nổi ba chìm với nước non.
Với câu thơ đầu bài, hai tính từ “trắng, tròn” dùng để miêu tả màu sắc và hình dáng của bánh trôi đã chuyển nghĩa, khơi gợi trí tưởng tượng của người đọc về vẻ đẹp bên ngoài của người phụ nữ. Có thể nói, mong muốn và cũng là chuẩn mực trong cách nhìn truyền thống về hình thức một người phụ nữ đẹp trước hết là nước da trắng và dáng người đầy đặn.Và với Hồ Xuân Hương, đó như một nét đẹp xuyên suốt trong cách nhìn hình thức của giới nữ trong sáng tác của bà. Nước da trắng đã nói hết được vẻ xinh xắn của một người con gái. Không những thế vẻ tròn trịa của chiếc bánh còn gợi lên một vẻ đẹp hình thể tròn đầy theo quan niệm thẩm mĩ truyền thống của người Việt về một vẻ đẹp viên mãn.Không chỉ khéo léo trong ngôn từ, tác giả còn sáng tạo trong cách sử dụng câu ca dao tục ngữ: “ba chìm bảy nổi” đảo thành “bảy nổi ba chìm”, nhà thơ ngầm thể hiện sự long đong, cơ cực của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến.Nhưng có lẽ ít ai thấy được rằng, đằng sau sự long đong cơ cực ấy là vẻ đẹp tần tảo, chịu thương chịu khó, đức hy sinh, nhẫn nại của người phụ nữ Việt Nam. Đây chính là nét đẹp truyền thống mà không ai có thể phủ nhận được.
Không chỉ dừng lại ở vẻ đẹp hình thể, nhà thơ còn thành công xuất sắc bởi một vẻ đẹp tâm hồn son sắc, trong trắng, thủy chung:
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn,
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
Ở hai câu thơ cuối là sự tiếp nối mạch thơ về số phận bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội. Hình ảnh tấm lòng son ở đây dĩ nhiên nhà thơ không dùng với ý nghĩa tượng trưng cho tấm lòng yêu nước thương dân như trong thơ Nguyễn Trãi mà tượng trưng cho tấm lòng thuỷ chung son sắt của người phụ nữ, nhất là người vợ, người mẹ. Người phụ nữ sống trong thời kì phong kiến luôn lép vế, phải cam chịu và đầu hàng số phận, kệ người ta xô, mặc người ta đẩy mà không dám hé răng nửa lời. Họ không dám đấu tranh, không dám đòi tiếng công bằng. Từ "mặc" trong câu thơ như khẳng định một sự phó mặc và bất lực đến tột cùng, nhưng ẩn chứa bên trong ấy ta có thể cảm nhận rõ được có chút mạnh mẽ, sự phản bác, chống cự trong âm thầm. Mặc dù bị chà đẹp, bóc lột nhưng tâm hồn người phụ nữ Việt Nam vẫn luôn giữ lòng son sắt, trong trắng. Dẫu cho đời nghiệt ngã, bạc bẽo, bất công thì tấm lòng son sắt và thủy chung của người phụ nữ vẫn luôn là phẩm chất cao đẹp, đáng trân trọng nhất. Hồ Xuân hương đã khám phá ra một nét đẹp tiềm ẩn đáng giá của phụ nữ Việt Nam. Một tâm hồn thanh khiết, tấm lòng thanh cao không hề bị vướng bận.
Gần như cứ qua mỗi câu thơ, nhà thơ lại mở ra cho chúng ta thấy một bầu trời mới về vẻ đẹp ẩn chứa của người phụ nữ. Qua hình ảnh ẩn dụ là bánh trôi nước, từng vẻ đẹp của người phụ nữ được trỗi dậy mạnh mẽ, nó không chỉ được khơi dậy thời phong kiến mà còn được tôn vinh mãi đến ngày nay và mai sau này. Hình ảnh của người phụ nữ trong tác phẩm ngày xưa cũng chính là bức tranh của người phụ nữ ngày nay. Như nhà thơ Huy Cận đã từng viết:
Chị em tôi tỏa nắng vàng lịch sử
Nắng cho đời nên nắng cũng cho thơ…
Người phụ nữ đã trở thành linh hồn của lịch sử, họ tạo nắng cho nhân gian và tạo nét cho thơ ca, trở thành nguồn cảm hứng bất tận để tôn vinh cái đẹp nghìn đời của người phụ nữ.
Quả thật chúng ta phải công nhận rằng, vẻ đẹp của người phụ nữ sẽ luôn là một hằng số, bất biến giữa dòng đời vạn biến. Đó là sự nhẫn nại, cam chịu, là sự thủy chung, sắc son. Dù phải chịu bao khổ đau, bất hạnh thì vẫn không thể vùi lấp được những vẻ đẹp tiềm ẩn ấy. Nó như những viên ngọc thô mà thời gian và bất hạnh, đau khổ là chất xúc tác mài giũa, từng ngày từng ngày khiến nó càng lấp lánh và tỏa sáng hơn trong xã hội. Những ánh sáng lấp lánh ấy chẳng xa lạ mà lại vô cùng gần gũi, là bóng lưng cần mẫn chăm lo gia đình, cặm cụi sắp xếp chu toàn công việc, là vòng tay bao bọc, chở che khi cần, yêu thương, bảo vệ khi khó khăn, chẳng ai khác, đó chính là Mẹ.
Chắc hẳn trong mỗi chúng ta, ai ai cũng được sinh ra và lớn lên trong vòng tay yêu thương, che chở của mẹ, sự khiêm khắc dạy dỗ của cha. Có lẽ từ lâu, hình ảnh người mẹ đã đi sâu vào tiềm thức trong tôi lúc nào không hay, từ những dòng sữa ấm áp ngọt lành nuôi tôi lớn đến những dòng sữa âm thanh du dương ru tôi vào giấc ngủ. Mẹ tôi là một cô giáo mần non, năm nay mẹ đã ngoài 40 tuổi. Thân hình mảnh mai, khuôn mặt phúc hậu, một nụ cười duyên dáng và một làn da trắng hồng hào, đấy chính là mẹ tôi. Mẹ là người phụ nữ tần tảo chăm sóc nuôi nấng tôi lớn khôn, là người cô đầu tiên dạy tôi những điều hay lẽ phải, an ủi, bao bọc tôi mỗi khi buồn và san sẻ gấp bội khi vui. Mẹ tôi bận bịu với những công việc hàng ngày, thức khuya dậy sớm không còn là khó khăn đối với cô, mẹ đi làm từ sáng sớm và trở về vào mỗi lúc hoàng hôn. Mẹ tất bật với công việc là một người nội trợ của gia đình, bà được coi là một vua đầu bếp trong lòng gia đình tôi. Đến đêm, mẹ lại cần cù lao mình vào công việc giáo án, mỗi ngày của mẹ tôi diễn ra như thế đấy, nhưng tôi chưa từng một lần nào thấy mẹ than vãn hay kể lể. Niềm vui của bà thực sự rất đơn giản, lúc nhỏ là niềm vui khi chứng kiến những bước đi chập chững của con cái, lớn lên là khi được nhìn thấy con thành công và hạnh phúc. Mẹ dành hết tình yêu thương cho gia đình mà quên đi chính bản thân mình, mẹ sẵn sàng hy sinh tất cả để đổi lấy niềm vui cho con cái. Chắn hẳn tình yêu thương ấy vượt xa ngoài biển cả, cao rộng hơn núi trời và chẳng thể nào cân đo đong đếm được. Một người phụ nữ thương ta vô điều kiện, sẵn sàng làm mọi thứ, dành mọi điều tốt đẹp nhất đến cho con cái thì chỉ có mẹ. Một vẻ đẹp hy sinh thầm lặng mà chẳng cần tôn vinh, mãi luôn sáng ngời trong dòng xoáy thời gian vạn vật, là bông sen dù lấm lem vẫn tỏa hương thơm ngát.
Thật đúng như vây, vẻ đẹp của mẹ nói riêng và người phụ nữ nói chung cao cả như thế đấy. Trong gia đình là người vợ yêu chồng, người mẹ thương con, trong xã hội là người biết cống hiến, biết đấu tranh và hy sinh. Vẻ đẹp của người phụ nữ mọi thời đại kết tinh ở tâm hồn vừa dạt dào yêu thương vừa can trường bất khuất. Không dừng lại ở đó vẻ đẹp tâm hồn, nhân cách ấy con được bộc lộ ở nhiều khía cạnh như nàng Vũ Nương trong sạch tuyết trinh, là nàng Kiều dẫu số phận chìm nổi lênh đênh vẫn “trăng tàn mà lại hơn mười rằm xưa”, là những người con gái thanh niên xung phong đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa đánh giặc. Vì thế, không gì ý nghĩa và nhân văn hơn khi suốt hơn một thế kỷ qua, thế giới đã dành ngày 8/3 để tôn vinh người phụ nữ.
Ngày lễ “Quốc tế phụ nữ 8/3” hằng năm trở thành ngày lễ ý nghĩa và trọng đại đối với những người phụ nữ, bởi chính họ đã góp phần lớn tạo nên màu sắc kì diệu cho cuộc sống này. Một câu chuyện trải dài hàng trăm năm đấu tranh dành lấy quyền bình đẳng cuối cùng đã thành công mĩ mãn. Trong thời kỳ hiện đại hóa bây giờ, người phụ nữ ngoài việc thực hiện thiên chức cao cả làm mẹ, vai trò, trách nhiệm trong gia đình thì họ còn không ngừng học hỏi, rèn luyện, phấn đấu để trở thành người có tri thức, có kỹ năng sống, có sức khoẻ tốt nhằm tiếp cận, nắm bắt kịp thời kiến thức khoa học, kiến thức thực tiễn để phục vụ công tác, tự lập, tự chủ bản thân. Thực tế đã cho chúng ta thấy rằng, ngày càng có nhiều phụ nữ tham gia các hoạt xã hội hơn và mạnh dạn xung phong làm những công việc mà từ trước đến nay chỉ dành cho nam giới. Họ đã thật sự thoát khỏi những định kiến, lễ giáo cổ hủ để vươn lên cho một cuộc sống tốt hơn, có nhiều đóng góp hơn cho gia đình và xã hội.
Nếu không có phụ nữ, thế gian này sẽ chẳng thể hoàn hảo được như bản chất của nó, vì vậy mà vai trò của người phụ nữ là vô cùng quan trọng trong xã hội, không một ai có thể phủ nhận và chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy rằng theo sự thay đổi của thời gian thì giờ đây, vị thế của người phụ nữ đã được đặt vào đúng vị trí mà họ xứng đáng có được. Bản thân chúng ta phải học cách yêu quý, trân trọng và biết ơn những người phụ nữ cao, bởi lẽ họ là những bông hoa sáng ngời nhất, đẹp đẽ nhất dù chẳng cần chút sắc màu nào tô điểm.
Qua đây, nhân dịp ngày lễ “Quốc tế phụ nữ 8/3” em xin gửi lời chúc đến một nửa thế, đặc biệt là mẹ và cô giáo luôn thành công trong công việc, hạnh phúc trong tình cảm và trọn vẹn trong tương lai.
Phạm Thuỳ Linh
Lớp A1K25
