Có thể khẳng định rằng những bậc làm cha, làm mẹ, những người thầy giáo, cô giáo luôn mong muốn con cái mình, học trò mình hiếu thảo, chăm ngoan, học giỏi, nghe thầy, yêu bạn. Nhưng trong thực tế xã hội mỗi con người mỗi hoàn cảnh, tính cách khác nhau. Cũng vậy, trong một gia đình, một tập thể lớp có nhiều đối tượng học sinh khác nhau, mỗi em có một cách thể hiện cá tính riêng của mình. Điều quan trọng ở đây là người giáo viên, người làm công tác giáo dục phải biết vận dụng phương pháp giáo dục nào là hiệu quả nhất để giáo dục học sinh nói chung, đặc biệt là học sinh chưa ngoan nói riêng . Sinh thời Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng nói về vai trò của giáo dục cụ thể như “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên”. Đúng vậy các em học sinh tiểu học còn nhỏ, nhận thức chưa sâu, các em được ví như “tờ giấy trắng”, nếu người “ Họa sĩ” khéo tay, nhẹ nhàng, tinh tế và giàu cảm xúc, giàu sự đam mê, giành hết tình yêu thương của mình cho “ Bức tranh” ấy ắt sẽ có bức tranh đầy màu sắc và thật sinh động. Thấu hiểu điều đấy nên tôi luôn tận tụy trong công việc của mình một GV- Tổng phụ trách đội, luôn giúp đỡ, cảm hóa các em học sinh nói chung và học sinh chưa ngoan nói riêng bằng nhiều biện pháp giáo dục khác nhau, đặc biệt là biện pháp giáo dục “học sinh chưa ngoan” bằng tình cảm. Trong quá trình thực hiện đề tài chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được sự góp ý chân thành của quý đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn!
A. PHẦN MỞ ĐẦU I. Lí do chọn đề tài Có thể nói, xã hội càng phát triển kéo theo nhiều giá trị đạo đức của con người cũng thay đổi. Ngày nay cùng với sự tiến bộ của khoa học công nghệ, cùng với sự du nhập của nhiều nền văn hóa mới thì trong trường học hiện tượng “học sinh chưa ngoan”, vẫn còn nhiều. Chính vì vậy, công tác chủ nhiệm của người giáo viên trong nhà trường cũng như giáo viên - Tổng phụ trách Đội là người bao quát, giám sát hàng ngày mọi nề nếp, sinh hoạt của học sinh trong nhà trường cần đặc biệt chú trọng đến việc giáo dục“học sinh chưa ngoan”. Bởi học sinh chưa ngoan là những nhân tố, những lực cản ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của lớp, của trường. Đây cũng là đối tượng gây ảnh hưởng không tốt đến việc học tập và rèn luyện của lớp, trường. Sâu xa hơn, nếu một “học sinh chưa ngoan” không được giáo dục thì sẽ làm tăng thêm gánh nặng cho gia đình, cho xã hội. Hơn nữa, theo quy luật lây lan của tâm lí, nếu một “học sinh chưa ngoan” không được giáo dục, uốn nắn kịp thời sẽ ảnh hưởng, kéo theo những học sinh khác. Cần khẳng định rằng: nếu chúng ta giáo dục được một “học sinh chưa ngoan” thành công thì chúng ta đã góp phần làm nên thành công của công tác giáo dục nói chung; chúng ta cũng đã cung cấp cho gia đình, cho xã hội sản phẩm giáo dục của mình là một người con ngoan, một đội viên nhi đồng tốt, một công dân tốt. Hiểu được tầm quan trọng như trên của công tác giáo dục “học sinh chưa ngoan”, tôi đã suy nghĩ, trăn trở để tìm những biện pháp giáo dục đối tượng này đạt hiệu quả. Tôi cũng đã thử áp dụng nhiều biện pháp, trong đó, biện pháp giáo dục “học sinh chưa ngoan” bằng tình cảm, theo tôi là hữu hiệu nhất. Bởi lẽ, con đường ngắn nhất để đến với trái tim là dùng con tim tình thương của mình để cảm hóa con tim. II. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài 1. Mục đích nghiên cứu: Xuất phát từ mục đích, ý nghĩa của nhà trường xã hội chủ nghĩa là đào tạo con người mới phát triển toàn diện; con người mới có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Mà muốn đào tạo nên những con người mới thì nhà trường phải là nơi trực tiếp đào tạo thế hệ trẻ trở thành những con người toàn diện nhất. Những con người đó là học sinh, đặc biệt là học sinh tiểu học . Bởi học sinh tiểu học là lớp đầu cấp, các em như một tờ giấy trắng tinh, các em là mầm non tương lai của đất nước, không bao lâu nữa sẽ trở thành những chủ nhân tương lai thực sự của đất nước. Đối với các em, những năm học ở bậc học này là giai đoạn để các em hình thành nhân cách, đạo đức và tích lũy kiến thức khoa học, hình thành những chuẩn mực đạo đức xã hội, chuẩn bị hành trang để bước tiếp lên bậc học phổ thông. Chính vì thế, biện pháp giáo dục “học sinh chưa ngoan” bằng tình cảm sẽ giúp cho những học sinh chưa ngoan trở thành những học sinh ngoan có ý thức trách nhiệm học tập và lao động tốt ngay từ ban đầu thì các em có hành trang vũng bước trong tương lai. 2. Nhiệm vụ nghiên nghiên cứu Nhiệm vụ của đề tài là đánh giá đúng thực trạng của “học sinh chưa ngoan” nhằm đưa ra các giải pháp giáo dục để giảm số lượng học sinh vi phạm về nội quy nề nếp của lớp, của trường, giúp các em học tập và rèn luyện tốt hơn. 3. Đối tượng nghiên cứu Những “học sinh chưa ngoan” của Liên đội Tiểu Học Lý Thường Kiệt - xã EaM’nang - huyện Cưmgar tỉnh Đăk-Lăk năm học 2014- 2015 4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu Đối tượng “học sinh chưa ngoan” có thể có ở bất kì cấp học nào, loại hình trường học nào. Vì mỗi lứa tuổi, mỗi cấp học, mỗi loại hình trường học thì các em đều có sự khác nhau về yếu tố tâm, sinh lí; khác nhau về môi trường giáo dục. Nhưng, do thời gian có hạn nên đề tài này chỉ giới hạn ở đối tượng “học sinh chưa ngoan” ở bậc tiểu học. 5. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp quan sát. - Phương pháp tìm hiểu. - Phương pháp lập kế hoạch - Phương pháp tham mưu - Phương pháp nêu gương. - Phương pháp trò chuyện. - Phương pháp thuyết phục. B. PHẦN NỘI DUNG I. Cơ sở lý luận 1. Cơ sở khoa học: Một trong những nhiệm vụ quan trọng của đổi mới Giáo dục và Đào tạo hiện nay là tăng cường giáo dục đạo đức cho học sinh, đặc biệt là học sinh chưa ngoan được thể hiện trong Nghị quyết của Đảng, luật Giáo dục và các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Luật giáo dục đã xác định: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân” (Điều 23 - Luật Giáo dục). Theo “Tâm lí học lứa tuổi” thì học sinh tiểu học ở lứa tuổi này các em đang hình thành tâm, sinh lí. Các em còn là trẻ con nên cần được vỗ về, chăm sóc các em cũng chưa tự giải quyết mọi tình huống. Các em hay bắt chước, học theo, hay tự khẳng định mình, nên dễ có những hành vi, ứng xử bột phát, bất ngờ mà chính các em cũng chưa ý thức một cách đầy đủ hậu quả sẽ đến đâu. Các em thường có những hành vi bắt chước một cách thụ động với những người gần gũi mình và thường chọn cho mình một thần tượng, rồi sống theo thần tượng đó một cách hăm hở, vô thức… Vì vậy, cần có một sự định hướng đúng đắn để điều chỉnh nếp nghĩ, hành vi, ứng xử của các em theo hướng tích cực một cách kịp thời. Lứa tuổi của học sinh tiểu học cũng là lứa tuổi rất nhạy cảm, rất thích được người khác quan tâm, thích nói ngọt, thích được chiều chuộng…, đặc biệt là ở những “học sinh chưa ngoan”. Với đối tượng này, việc giáo dục các em phải thực sự khéo léo: nếu xử phạt nghiêm khắc quá sẽ khiến các em thấy xấu hổ, mặc cảm với bạn bè dẫn đến tâm lí bị tổn thương và nhiều em dẫn đến chai lì. Vì thế, người giáo dục giáo cần phải gần gũi, quan tâm, giúp đỡ, thuyết phục các em bằng tình cảm chân thành của mình để giúp các em trở thành những học sinh ngoan. Vậy, để giáo dục “học sinh chưa ngoan” ta cần hiểu thế nào là “học sinh chưa ngoan” và các biểu hiện của đối tượng học sinh này.
2. Cơ sở thực tiễn: Thức tế đã chứng minh rằng các cháu ở độ tuổi mầm non nói riêng, ở cấp tiểu học nói chung việc giáo dục đạo đức là cần thiết hơn cả, đặt lên hàng đầu, bởi đây là môi trường mới, đầu tiên ngoài gia đình nhằm uốn nắn, giáo dục các em hình thành và phát triển nhân cách. Chính vì lẽ đó mà người ta thường nói “ lớp 1 là nền, cấp 1 là móng”. Nền và móng vững chắc ắt “ ngôi nhà sẽ vững chãi”. Trong nhà trường nói chung, trường tiểu học Lý Thường Kiệt nói riêng có rất nhiều học sinh có hoàn cảnh khác nhau, các em sống trong môi trường giáo dục khác nhau cho nên không thể nói tính cách học sinh này giống học sinh kia. Có em chưa ngoan là do sự giáo dục của gia đình, có em chịu nhiều áp lực của người cha thường hay uống rượu, đánh đập chửi tục, có em gia đình quá cưng chiều nên muốn gì được nấy, có em ít được sự quan tâm của gia đình, cha mẹ vì điều kiện kinh tế bố mẹ đi làm thuê ở xa, ở với ông, bà, chú, có em học đòi bạn bè, bên ngoài xã hội…,nên các dẫn đến hư hỏng, chưa ngoan . Các em luôn cần sự quan tâm rất nhiều của gia đình, nhà trường và các ban nghành đoàn thể trong nhà trường cũng như toàn thể các em học sinh trong trường . Chính vì lẽ đó các đồng chí lãnh đạo, các ban ngành đoàn thể của trường, luôn quan tâm trăn trở tìm mọi biện pháp để giúp đỡ các em. Bản thân tôi với trách nhiệm là một TPT Đội, người chịu trách nhiệm thường ngày về nề nếp, sinh hoạt và những biểu hiện chưa ngoan của học sinh từng ngày, từng tuần để đánh giá nhận xét, giáo dục dưới giờ chào cờ và các buổi hoạt động ngoại khóa khác nên tôi hiểu rõ vai trò và ý nghĩa của việc giáo dục học sinh chưa ngoan bằng tình cảm, là nhiệm vụ quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học, đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, góp tiếng nói chung về việc “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
II. Thực trạng Có thể nói đây là đề tài tôi trăn trở trong nhiều năm qua. Nó xuất phát từ thực trạng “học sinh chưa ngoan” ngay tại Liên đội mà tôi phụ trách, xuất phát từ tinh thần và ý thức trách nhiệm cao của giáo viên tổng phụ trách Đội đối với công tác đội của Liên Đội, tôi luôn quan tâm đến các em học sinh nghèo, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, những học sinh có ý thức học tập kém, ngang ngược, thường xuyên vi phạm nội quy của nhà trường vì thế qua quá trình quản lý học sinh trong nhiều năm qua nói chung và năm học 2014 - 2015 nói riêng tôi tiến hành điều tra và nghiên cứu thì thực trạng học sinh chưa ngoan trong Liên đội cụ thể theo khối lớp như sau:
