I. Thông tin về tác giả - tác phẩm

1. Tác giả: Ngô gia văn phái

- Ngô gia văn phái là nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì, xuất thân từ làng Tả Thanh Oai thuộc huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam (nay là huyện Thanh Trì, Hà Nội)- Ngô gia văn phái do được khởi xướng bởi Ngô Chi Thất (1635 - 1713, đời thứ 29) và Ngô Trân ...

2. Tác phẩm

a. Thể loại

- Tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí thuộc theo thể chí - Thể chí là thể loại văn ghi chép sự vật, sự việc có thật, xảy ra trong một thời điểm cụ thể. Đây là thể loại văn học vừa mang tính văn học, vừa mang tính lịch sử và đậm tính triết lí- Mặt khác, tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí có thể được xếp loại ký sự lịch sử khi xét theo tính chân thực hoặc thuộc loại tiểu thuyết lịch sử nếu xét trên phương diện nghệ thuật (gồm yếu tố về kết cấu, giọng điệu)

b. Nguồn gốc xuất xứ tác phẩm

- Tác phẩm gốc được viết bằng chữ Hán, được viết theo kiểu chương hồi, bao gồm 17 hồi. Trong đó, trích đoạn trong SGK thuộc hồi thứ 14 của tác phẩm. Nội dung chính đoạn trích là ca ngợi chiến thắng lừng lẫy của vua Quang Trung và nghĩa quân Tây Sơn, cùng với đó là sự thất bại thảm hại của nhà Thanh.- Thời điểm sáng tác: được nhiều tác giả kế tục nhau viết nối - Từ cuối triều Lê đến đầu triều Nguyễn.

c. Bố cục nội dung tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí

- Phần 1: Từ đầu đến “…ngày 25 tháng chạp năm Mậu thân 1788”: Khi nghe tin Quân Thanh đã đóng chiếm thành Thăng Long, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ đã lên ngôi Hoàng đế rồi thân chinh cầm quân dẹp giặc- Phần 2: Từ đoạn “Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh” đến “….vua Quang Trung tiến binh đến Thăng Long, rồi kéo vào thành”: Kể về cuộc hành quân thần tốc cùng chiến thắng lừng lẫy mà nghĩa quân Tây Sơn đã dành được- Phần 3: Từ đoạn “Lại nói, Tôn Sĩ Nghị và vua Lê” đến “… lấy làm xấu hổ”: Nói đến sự thất bại của quân Thanh, tình trạng thảm hại của vua tôi Lê Chiêu Thống.

II. Ý nghĩa nhan đề “Hoàng Lê nhất thống chí”:

- “Hoàng Lê nhất thống chí” hay tên Hán tự là “An Nam nhất thống chí”- Chủ đề của “Hoàng Lê nhất thống chí” là phản ánh xã hội đang trên đà sụp đổ dưới triều đại Lê - Trịnh. Đồng thời, đề cập đến sự hỗn loạn của quân và dân ở Đàng Ngoài cuối thế kỉ XV...

III. Tóm tắt nội dung Hoàng Lê nhất thống chí

Trước sức mạnh của quân địch, quân Tây Sơn ở Thăng Long đã lập tức rút quân về Tam Điệp và cho người vào Phú Xuân để báo tin với Nguyễn Huệ.- Ngày 24 tháng 11, sau khi nhận được tin báo, Nguyễn Huệ nhanh chóng cho cơ cấu lại lực lượng để chia quân làm ...